Υπέρ του "Κυπριανισμού"

Υπέπεσε πρόσφατα στην αντίληψή μου κείμενο Αγιορείτου μοναχού (γνωστού σε μένα, αλλά αφού δεν αναφέρει το όνομά του, δεν το αποκαλύπτω) με τον βαρύγδουπο τίτλο "Αναίρεσις των "Κυπριανιστικών" κακοδοξιών", στο οποίο προσπαθεί να αναιρέσει τις περί "ασθενών μελών" και "δυνάμει και ενεργεία" ορθόδοξες εκκλησιολογικές διδασκαλίες, υποστηρίζοντας τη γνωστή κακοδοξία της "αυτόματης απώλειας". Αν και ορισμένες από τις θέσεις που υποστηρίζει ο συγγραφέας αντιμετώπισα και στο "Κατά του Σακαρελλισμού" κείμενό μου (εδώ: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2023/03/blog-post.html), πιστεύω ότι πρέπει να δοθούν κάποιες απαντήσεις και εδώ. Διότι όταν προσπάθησα να καταθέσω τις παρατηρήσεις μου στο προφίλ του συγγραφέως στο facebook, με απέκλεισε σχεδόν αμέσως από τη δυνατότητα σχολιασμού, όπως συνηθίζουν να πράττουν όσοι δεν μπορούν να σταθούν σε έναν δημόσιο διάλογο.

Οπότε θεώρησα αναγκαίο να τις δημοσιεύσω, πόσο μάλλον όταν πληροφορήθηκα την "καταδίκη του Κυπριανισμού" από τη νέα "Ιερά Συμμαχία Γ.Ο.Χ." Δωδεκανήσου Καλλινίκου και Λαυρεωτικής Αθανασίου, διά της οποίας καταδίκης κατέστησαν εαυτούς πατραλοίες έναντι των μακαριστών πνευματικών τους πατέρων Ωρωπού Κυπριανού (ο πρώτος - και για δεύτερη φορά μετά τη συμμετοχή του στην ψευδοκαθαίρεση του 1986) και Γέροντος Χρυσάνθου (ο δεύτερος), οι οποίοι μακαριστοί Πατέρες υπήρξαν όχι μόνο ομόφρονες στα εκκλησιολογικά, αλλά ανήκαν και στην ίδια Σύνοδο. 

Αρχικά πρέπει να πούμε ότι το εν λόγω κείμενο αποτελεί δυστυχώς ένα παραλήρημα με αρκετές ύβρεις και χαρακτηρισμούς και εμφανή την έλλειψη ψυχραιμίας. Συνάμα υπάρχουν συχνά ατεκμηρίωτοι ισχυρισμοί και αυθαίρετες ερμηνείες και θέσεις. Γράφει π.χ. (σελ. 6): "Ἡ ἐκκλησιολογικὴ πλάνη, ἡ ὁποία ἐκφράζεται σήμερα ὑπὸ τὸ ὄνομα «Κυπριανισμός», ἔχει ξεκάθαρα τίς ρίζες της στὴν ἐπίδραση τοῦ Σχολαστικισμοῦ καὶ τῆς δυτικῆς θεολογίας, ἐκ τῆς ὁποίας εἰσῆλθε στὸν ὀρθόδοξο χῶρο ἀπὸ τὸν μεσαίωνα καὶ ἐντεῦθεν". Πηγή; Απόδειξη; Τεκμηρίωση; Καμία απολύτως, απλά έτσι θέλει ο συγγραφέας... 

***

Αλλού πάλι (σελ. 11) διαβάζουμε: "Εἶναι ἀδύνατον κάποιο μέλος αὐτῆς [σημ. της Εκκλησίας] νά ἐμφορεῖται ἀπό κάποια φανερή καί κατακεκριμένη κακοδοξία, κηρυττομένη γυμνῇ τῇ κεφαλῇ καί νά συνεχίζῃ νά εἶναι μέλος τοῦ σώματός της". 

Σε αυτό το σημείο έκανα την εξής ερώτηση: "Αν ένας κληρικός εμφορείται από κάποια κατακεκριμένη κακοδοξία αλλά έχει την πονηριά να μην την διακηρύττει δημόσια και φανερά, είναι μέλος της Εκκλησίας ή όχι; Τελεί Μυστήρια ή όχι; Τί λέτε;". 

Ο συγγραφέας φερόμενος "έξυπνα" δεν τόλμησε να απαντήσει ξεκάθαρα. Διότι αν ήταν συνεπής με τη θεωρία του, περί "αυτόματης απώλειας" (ότι η αίρεση αυτομάτως αποκόπτει από την Εκκλησία ένα μέλος και ο κληρικός εκπίπτει πάραυτα της Ιερωσύνης), θα έπρεπε να απαντήσει "όχι" και τότε πραγματικά θα δημιουργόταν ένα χάος αφού κανείς Ορθόδοξος δεν θα ήξερε αν είναι πραγματικά βαπτισμένος, παντρεμένος, εξομολογημένος, χειροτονημένος, γιατί κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τα κρύφια κάθε κληρικού. Εάν απαντούσε "ναι", τότε θα ήταν σαν να αποδείκνυε την εξίσου παράλογη θέση ότι δεν είναι η αίρεση που στερεί την Χάρη και την Ιερωσύνη, αλλά η βλακεία ή η "εξυπνάδα" του κληρικού: αν είναι χαζός να εκδηλωθεί φανερά, γυμνή τη κεφαλή, τότε αυτομάτως  απογυμνώνεται από την ... Χάρη. Αν όμως έχει την πονηριά να μην εκδηλωθεί φανερά αλλά να έχει κρυφά τις αιρέσεις του, τότε έχει κανονικά Ιερωσύνη και τελεί Μυστήρια!

***

Σε άλλο σημείο (σελ. 12) γράφει (επίσης χωρίς τεκμηρίωση): "Μέσα στήν ποίμνη τοῦ Χριστοῦ, μπορεῖ νά ὑπάρχουν καί ἁμαρτωλά μέλη, ἀλλά οὐδέποτε αἱρετικά, καθώς αὐτό πού καθορίζει τήν ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας εἶναι πρωτίστως ἡ ἑνότητα τῆς πίστεως πού ἐκδηλώνεται στό κοινό Ποτήριον, ἐνῷ αὐτή πού τήν διαλύει εἶναι ἡ αἱρετική πίστη καί ὄχι βεβαίως ἡ ἁμαρτωλότητα τῶν μελῶν Της. Δέν μποροῦν νά συγκριθοῦν μεταξύ τους αὐτά τά δύο μεγέθη! Διά τόν λόγο αὐτόν ἕνας ἁμαρτωλός δύναται νά ἀνήκῃ στό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καί διά τῆς συνεχοῦς μετανοίας νά σωθῇ˙ ἕνας αἱρετικός ὅμως ποτέ!".

Τί μας λέει εδώ ο συγγραφέας; 

α) Πρώτον, ότι μπορείς να είσαι παιδόφιλος, φονιάς, βιαστής, κτηνοβάτης κ.λπ. χωρίς να χάσεις την ιδιότητα του μέλους της Εκκλησίας, αλλά αν παραπλανηθείς και πιστέψεις π.χ. ότι "το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και από τον Υιό" ή ότι "η θεία φύση του Χριστού απορρόφησε την ανθρώπινη" τότε αυτομάτως είσαι εκτός Εκκλησιας. 

β) Ότι δύναται να υπάρχουν "αμαρτωλά μέλη" (και συμφωνούμε, απλά εμείς τα λέμε "ασθενή") στην Εκκλησία, αλλά όχι "αιρετικά", αφενός μεν παραβλέποντας ότι και η αίρεση είναι αμαρτία, αφετέρου δε αντιφάσκοντας με τον εαυτό του στην ερμηνεία που προσπαθεί να δώσει αμέσως μετά παραθέτοντας το του Ιωσήφ Καλόθετου ότι η Εκκλησία είναι "ἀπεχόμενη ἀπό κάθε τι  (σημ. δηλαδή όχι μόνο από την αίρεση) πού εἶναι φαῦλο καί πονηρό καί ἀπό κάθε κακία ἀπαλλαγμένη καί ἀπό κάθε ρύπο καί σπίλο"! Και - το αποκορύφωμα - ο συγγραφέας αυτοαναθεματίζεται επειδή από τη μία διδάσκει ότι υπάρχουν "αμαρτωλά μέλη" στην Εκκλησία, αλλά από την άλλη δηλώνει ότι "ἡ Ἐκκλησία Ἀναθεματίζει ἐκείνους πού ἀμφισβητοῦν τήν καθαρότητά της καί προσάπτουν σέ αὐτήν ρύπο"! 

γ) Ότι διά της μετανοίας ο αμαρτωλός μπορεί να σωθεί, αλλά ο αιρετικός ποτέ, ξεπερνώντας σε πλάνη ακόμη και τους Λουκιφεριανούς και πλησιάζοντας σχεδόν τους Δονατιστές.

Η νέα έκδοση του γράφοντος που θα κυκλοφορήσει μέσα στον Σεπτέμβριο.

***

Στη συνέχεια ο συγγραφέας παραθέτει ένα απόσπασμα (σελ. 12-13, υποσ. 7, το αντιγράφω κιόλας: "Τοῖς τολμῶσι λέγειν ὅτι ἡ ἐκκλησία τὸ καθαρὸν καὶ ἄχραντον οὐ σῴζει τῆς ἀγιστείας αὐτῆς, ἀλλὰ μολυσμόν τινα προσετρίψατο διὰ τὴν χάριτι Θεοῦ γενομένην σύναψιν τῶν τέκνων, οὓς διεμέρισε μὲν τὸ ἤδη προγεγονὸς σκάνδαλον, συνῆψε δὲ ἡ τούτου παρὰ πάντων ὁμοῦ ἀθέτησις καὶ ἀποκήρυξις, ἀνάθεμα") που προέρχεται (το αναφέρω, επειδή δεν το κάνει ο συγγραφέας) από τον Τόμο Ενώσεως του 920. Ο εν λόγω Τόμος είχε ως σκοπό να ενώσει τις δύο παρατάξεις στην Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, τους Νικολαΐτες (οπαδούς του Πατριάρχου Νικολάου του Μυστικού) και τους Ευθυμιανούς (οπαδούς του Πατριάρχου Ευθυμίου του Σύγκελου) που είχαν χωριστεί μεταξύ τους εξαιτίας του παράνομου τέταρτου γάμου του Αυτοκράτορος Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού. Όσους λοιπόν αντιδρούσαν στην ένωση αυτή θεωρώντας ότι η Εκκλησία θα μολυνθεί, ο Τόμος τους αναθεματίζει. Δεν έχει λοιπόν το εν λόγω απόσπασμα καμία σχέση με την αιρετική θεωρία των Καθαρών που υπερασπίζεται ο συγγραφέας.   

***

Παρακάτω (σελ. 21 κ. εξ.) ο συγγραφέας απαξιώνει και θεωρεί ως επηρεασμένους υπό "παπικῶν θεολογικῶν ἐπιδράσεων" (σελ. 25) αφενός μεν τον μακαριστό Μητροπολίτη Βασίλειο Σμύρνης (περί του οποίου εδώ: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2016/12/1910.html), αφετέρου δε τον Διδάσκαλο του Γένους Ευγένιο Βούλγαρη, τον οποίο όμως σε άλλο του κείμενο ("Υπάρχει Οικονομία εις το κατ' επίχυσιν Βάπτισμα", σελ. 10) είχε εγκωμιάσει ως σοφώτατον! Το να εγκωμιάζει λοιπόν κάποιον όταν συμφωνεί μαζί του, αλλά να τον κατακρίνει όταν διαφωνεί, τί είδους δείγμα είναι; Σίγουρα όχι σοφίας, ούτε συνέσεως. 

Πόσο μάλλον όταν ο ίδιος συγγραφέας, που θεωρεί τους νεοημερολογίτες ως αυτομάτως εκτός Εκκλησίας, παραπέμπει συνεχώς, για να υποστηρίξει τις απόψεις του, σε νεοημερολογίτες (δηλαδή, κατ' αυτόν, σε μη μέλη της Εκκλησίας), όπως τον Τρεμπέλα, τον Ανδρούτσο, τον Σακαρέλλο, τον Χριστοφιλόπουλο,  τον Αραμπατζή (που ονομάζει, στη σελ. 48, Αμπράζη) κ.ά...

***

Επιπροσθέτως ο συγγραφέας προσπαθεί να αναιρέσει την ορθόδοξη διδασκαλία περί του ανεξαλείπτου της Ιερωσύνης (η οποία φυσικά δεν ταυτίζεται με την σχολαστική ερμηνεία της που δίνουν οι παπικοί), αλλά τον αναιρεί η ίδια η πράξη της Εκκλησίας η οποία όταν αίρει την καθαίρεση κάποιου κληρικού ΔΕΝ τον ξαναχειροτονεί, όπως θα έπρεπε να κάνει αν υπήρχε εξάλειψή της. Περί του θέματος όμως έχω τοποθετηθεί ήδη εδώ, όπου και η πατερική τεκμηρίωση: https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/39359-to-anejaleipto-tis-ierosunis

***

Αξιοσημείωτη είναι και η υποσημείωση 49 (σελ. 36) στην οποία ο συγγραφέας εκφράζει την έκπληξή του για το ότι δήθεν οι "Οικουμενιστές" έχουν κατανοήσει καλύτερα την Εκκλησιολογία από τους "Αντιοικουμενιστές του δυνάμει και ενεργεία". Και παραθέτει από κείμενο της Εκκλησίας της Αλβανίας (που συνέγραψε, όπως πιστεύω, ο μακαριστός Αλβανίας Αναστάσιος), που υποτίθεται ότι αποδεικνύει την θέση του. Παραθέτω στον κάτωθι πίνακα, απόσπασμα από το κείμενο αυτό της Εκκλησίας της Αλβανίας και απόσπασμα από παλιά επιστολή του υπέρμαχου του "δυνάμει και ενεργεία" μακαριστού π. Θεοδωρήτου Μαύρου.  

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ (15-11-2022)

π. ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΣ (6-5-1979)

Ἀκόμη καί ἄν ὑποτεθεῖ ὅτι ἔμειναν ἀποτυπώματα ἀπό τή χειροτονία, ὅταν ὁ χειροτονητής ἀποκοπεῖ ἀπό τήν Ἐκκλησία, καθαιρεθεῖ, ἀναθεματιστεῖ καί ἀφοριστεῖ, καθίσταται ἀδρανής καί δέν μεταδίδει καμία χάρη (ὅπως μιά ἠλεκτρική συσκευή δέν μεταδίδει ἐνέργεια ὅταν ἀποκόπτεται ἀπό τό ἠλεκτρικό ρεῦμα).

Τήν πρόσθετον ὅμως χάριν πού ἔχει ὁ κληρικός μόνον τότε δεχόμεθα, ὅτι ὄχι τήν χάνει («ἀμεταμέλητα γάρ τά χαρίσματα καί ἡ κλῆσις τοῦ Θεοῦ»), ἀλλά ἀδυνατεῖ νά τήν ἐνεργήσῃ (ἐπίσχεσις), εὐθύς ἅμα τῇ καταδίκῃ του ὑπό τῆς συνόδου ἡ ὁποία τοῦ τήν ἔδωσε. Καί ἁπλούστερα: Ἄν ὡς λάμπα δεχθῶμεν τόν ἱερέα καί ρεῦμα τήν χάριν, ἡ σύνοδος τό μόνον πού κάνει εἶναι νά τόν ξεσυνδέῃ ἀπό τό κύκλωμα, ὥστε νά μή δύναται νά ἀνάψῃ. κατά τά ἄλλα ἡ λάμπα παραμένει ἐξωτερικῶς ἀλλά χωρίς φῶς, λάμπα, ἤτοι ἱερεύς χωρίς νά δύναται νά τελέσῃ μυστήρια.

Επομένως ο μόνος που συλλαμβάνεται εδώ να αγνοεί την Εκκλησιολογία, είναι ο συγγραφέας.

***

Εν συνεχεία ο συγγραφέας θέλοντας να αναιρέσει το γεγονός ότι οι υπό καθηρημένων χειροτονηθέντες κρίνονται ως κληρικοί, παραπέμπει στον ΙΘ΄ Κανόνα της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου που, στο μέρος του που μας ενδιαφέρει, έχει ως εξής: "Περὶ τῶν παυλιανισάντων, εἶτα προσφυγόντων τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ, ὅρος ἐκτέθειται ἀναβαπτίζεσθαι αὐτοὺς ἐξάπαντος. Εἰ δέ τινες τῷ παρεληλυθότι χρόνῳ, ἐν τῷ κλήρῳ ἐξητάσθησαν, εἰ μὲν ἄμεμπτοι καὶ ἀνεπίληπτοι φανεῖεν ἀναβαπτισθέντες, χειροτονείσθωσαν ὑπὸ τοῦ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας ἐπισκόπου. Εἰ δὲ ἡ ἀνάκρισις ἀνεπιτηδείους αὐτοὺς εὑρίσκοι, καθαιρεῖσθαι αὐτοὺς προσήκει".

Αμέσως δε, θέτει το ερώτημα (σελ. 37) ότι εφόσον οι Παυλικιανοί θεωρούνταν αβάπτιστοι "ἀπό τί νά καθαιρεθοῦν; Ἀπό τήν ἱερωσύνη τήν ὁποία παντελῶς στεροῦνται ὡς ἀβάπτιστοι;". Και αναπτύσσοντας τη συλλογιστική του, συνεπικουρούμενος από τις γνώμες των Κανονολόγων (σελ. 38) ότι το "καθαιρείσθαι" χρησιμοποιείται καταχρηστικά, προσπαθεί να γενικεύσει την ερμηνεία αυτή σε κάθε περίπτωση! Όμως οι Κανονολόγοι είναι σαφέστατοι και ξεκάθαροι:

α) Ο Ζωναράς: "Τό δέ τῆς καθαιρέσεως ὄνομα ἐνταῦθα καταχρηστικῶς οἶμαι κεῖσθαι".

β) Ο Βαλσαμών: "Καταχρηστικῶς ἐνταῦθα παρελήφθη τό τῆς καθαιρέσεως ῥῆμα, ἀντί τῆς ἐξωθήσεως"

γ) Ο Άγιος Νικόδημος: "Καταχρηστικῶς γὰρ ἐδῶ ἡ καθαίρεσις ἐλήφθη ἀντὶ έξώσεως".

Ενταύθα (εδώ), λοιπόν, δηλαδή μόνο σε αυτήν την περίπτωση! Όχι σε κάθε περίπτωση, όπως ο συγγραφέας το διαστρεβλώνει γενικεύοντάς το για να δικαιώσει την θέση του.

***

Συνεχίζοντας ο συγγραφέας εκφράζεται ξεκάθαρα και ανερυθρίαστα (σελ. 40 κ.έξ.) υπέρ της "αυτόματης απώλειας της Χάριτος", εκ της οποίας μάλιστα εξαρτά και την διακοπή κοινωνίας/αποτείχιση. Σε αυτό το σημείο εντοπίζεται και η μεγάλη διαφορά μας: διότι οι αυτοματιστές πιστεύουν ότι επειδή "εχάθη η Χάρις αυτομάτως" για αυτό πρέπει να αποτειχιζόμαστε, ενώ εμείς λέμε η αποτείχιση γίνεται για να προκληθεί η αρμόδια συνοδική κρίση (διότι η Εκκλησία δεν είναι ζούγκλα, ώστε το κάθε θηρίο να αρπάζει την κρίση, αλλά έχει Θεσμούς και Κανόνες) και η οποία συνοδική κρίση δεν θέλουμε να μας συμπεριλάβει στην καταδίκη της. Στις απόψεις αυτές των αυτοματιστών, που δυστυχώς αναπαράγονται και σήμερα, έναν αιώνα αφότου πρωτοεκφράστηκαν από τους γνωστούς Αγιορείτες (Κοττέα, Καρπαθάκη κ.ά.) έχουν δοθεί απαντήσεις από τους Πατέρες, τους οποίους και εμείς ακολουθούμε: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2017/03/blog-post_5.html 

Επίσης, εκτός του ότι κανένα γραφικό, πατερικό ή συνοδικό χωρίο δεν χρησιμοποιεί προς τεκμηρίωση ο συγγραφέας (με εξαίρεση μία μόνη παραπομπή στον νεοημερολογίτη - δηλαδή κάποιον ..."αυτομάτως εκτός Εκκλησίας" - Χριστοφιλόπουλο), αξίζει να σημειωθούν και δύο πολύ σημαντικά πράγματα:

α) αν ίσχυε η "αυτόματη απώλεια", που ευαγγελίζεται ο συγγραφέας, τότε δεν θα υπήρχε σήμερα Εκκλησία. Ακόμη και οι ΓΟΧ και Ζηλωτές θα ήταν ανίεροι, μιας και οι χειροτονίες τους προέρχονται με την ενεργή σύμπραξη νεοημερολογιτών...

β) η θέση περί "αυτόματης απώλειας" (γνωστή και ως κεντρική θέση όλων των ακραίων Ζηλωτών) δεν είναι αποδεκτή από την Ορθόδοξη Εκκλησία, αλλά από την Παπική! Πρόκειται για τον περίφημο λατινικό όρο latae sententiae («με ήδη εκδοθείσα απόφαση») του Κανονικού Δικαίου της Παπικής εκκλησίας, τον οποίο εισήγαγε η Β΄ Σύνοδος του Λατερανού (1139), και δηλώνει μια ποινή -κυρίως το "ανάθεμα"- που επιβάλλεται αυτόματα (ipso facto) με την ίδια την τέλεση μιας παράβασης, χωρίς να απαιτείται απόφαση από το αρμόδιο εκκλησιαστικό όργανο! Τί κρίμα για τους ταλαίπωρους Υπερζηλωτές, να αποδεικνύονται τελικώς θιασώτες του Παπισμού...

***

Προχωρώντας ο συγγραφέας στην προσπάθειά του να υποστηρίξει την "αυτόματη απώλεια", και να αποδείξει την εκκλησιολογία του ότι όταν κάποιοι ανακαινίζουν καταδικασμένες αιρέσεις αναθεματίζονται αυτόματα, χρησιμοποιεί ένα απόσπασμα που υποτίθεται έγραψε ο Μέγας Αθανάσιος, του οποίου μάλιστα χρησιμοποιεί μόνο τη μετάφραση αποκρύπτοντας το πρωτότυπο. Η παράνοια ολοκληρώνεται με την προσθήκη υποσημείωσης (υπ. 55) στην οποία παραθέτει μετάφραση ...της μετάφρασης, ώστε εν συνεχεία να προβεί ευκολότερα στην παρερμηνεία του. Ας δούμε όμως το κείμενο που χρησιμοποιεί με την παρερμηνεία του και έπειτα το πρωτότυπο κείμενο με τον πραγματικό συγγραφέα του και με την αληθινή ερμηνεία του. 

Παραθέτει ο συγγραφέας το εξής (υποτιθέμενο πρωτότυπο) κείμενο δήθεν του Μεγάλου Αθανασίου (που όπως είπαμε αποτελεί μετάφραση): "Ὅλαι δέ αἱ αἱρέσεις, καί ἐκεῖναι πού κατεδικάσθηκαν προηγουμένως, καί αἱ ὁποῖαι, ἐάν ἐμφανισθοῦν μέ νέο πρόσωπον, ἀντίθεται πρός τήν διατυπωθεῖσαν αὐτήν Γραφήν, νά εἶναι ἀναθεματισμέναι". Και αφού μεταφράζει την μετάφραση ("Ὅλες δὲ οἱ αἱρέσεις —καὶ ἐκεῖνες ποὺ καταδικάστηκαν παλαιότερα, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνες οἱ ὁποῖες, ἂν τυχὸν ἐμφανιστοῦν μὲ νέο πρόσωπο, εἶναι ἀντίθετες πρὸς αὐτὴ τὴ διατυπωμένη Γραφὴ (τὸν Ὅρο τῆς Συνόδου)—Νὰ εἶναι ἀναθεματισμένες") ερμηνεύει την τελευταία φράση ("Νὰ εἶναι ἀναθεματισμένες") ως εξής: "Πρόκειται διά διαρκῆ Ἐνεστῶτα. Ὅταν ἡ Ἐκκλησία λέει “ἔστω ἀνάθεμα” ἢ “νὰ εἶναι ἀναθεματισμένες”, δὲν ἀναφέρεται μόνο σὲ μία στιγμὴ τοῦ παρελθόντος. Ὁ ἀναθεματισμὸς ἰσχύει τώρα καὶ πάντοτε, ὅσο ἡ συγκεκριμένη πλάνη ἢ ἡ κατάσταση παραμένει ἀμετανόητη καί ἀδιόρθωτη". Είναι φανερός ο σκοπός του να αποδείξει ότι το "ανάθεμα" έχει δήθεν αυτοδίκαιη ισχύ και δεν απαιτείται νέα συνοδική κρίση.

Ας δούμε τώρα το πρωτότυπο κείμενο: "Πάσας δὲ τὰς αἱρέσεις τὰς ἤδη πρότερον καθαιρεθείσας, ἢ καὶ εἴ τινες νεωστὶ ἀνεφύησαν ὑπεναντίαι ταύτης τῆς γραφῆς τῆς ἐκτεθείσης, ἀνάθεμα ἔστωσαν" (Μεγάλου Αθανασίου, ΕΠΕ 10, 238). 

Το κείμενο αυτό περιέχεται μεν στο έργο του Μεγάλου Αθανασίου "Περί των γενομένων εν τη Αριμίνω της Ιταλίας, και εν Σελευκεία της Ισαυρίας συνόδων", όμως δεν είναι κείμενο του Αγίου, αλλά απόσπασμα από το αρειανικό "Σύμβολο της Νίκης" του 359 (δείτε το και εδώ: https://www.fourthcentury.com/the-thracian-nicaean-creed/), που παραθέτει στο ιστορικό αυτό έργο του ο Μέγας Αθανάσιος. 

Και τώρα το φρικτότερο: το εν λόγω αιρετικό σύμβολο αναθεματίζει τους Ορθοδόξους, διότι αυτοί ήταν οι οποίοι εξέφραζαν διδασκαλίες (δηλαδή την διδασκαλία του Ομοουσίου) "ἀντίθετες πρὸς αὐτὴ τὴ διατυπωμένη Γραφὴ (τὸν Ὅρο τῆς Συνόδου)", όπως μεταφράζει ο  συγγραφέας, αγνοώντας ανοήτως ότι η "Σύνοδος" αυτή είναι αρειανική!

Βλέπουμε λοιπόν τί είδους άνθρωποι είναι οι ταλαίπωροι επικριτές του "Κυπριανισμού": άνθρωποι που ενώ δεν μπορούν να καταλάβουν τί διαβάζουν (πέφτοντας ακόμη και σε βλασφημίες) επιμένουν να θεολογούν... Τουλάχιστον προστατεύουν την τιμή και την υπόληψή τους, δημοσιεύοντας τα κείμενά τους είτε ανωνύμως, είτε διαδίδοντάς τα κρυφά και ιδιωτικά. 

Παρόλα αυτά, επειδή η επίμαχη φράση "ἀνάθεμα ἔστωσαν" είναι συνηθισμένη και σε ορθόδοξα κείμενα, ας δούμε τη σωστή της ερμηνεία με βάση την ελληνική (και όχι την ζηλωτική!) γραμματική. Πρώτα από όλα, η φράση "ἀνάθεμα ἔστωσαν" δεν είναι "διαρκής Ενεστώτας" (δεν υπάρχει "διαρκής Ενεστώτας" στην ελληνική γραμματική!), αλλά Προστακτική. Αυτό το παραδέχεται και ο συγγραφέας σε άλλο σημείο (σελ. 50) στο οποίο όμως και εκεί συνεχίζει την κακοποίηση της ταλαίπωρης γραμματικής... Διότι αρχικά συγχέει το  ρήμα με τον χρόνο, γράφοντας ότι  το "ἔστω" είναι τύπος "τοῦ ρήματος "εἰμί" καὶ ὄχι τοῦ "ἔσομαι"" (ενώ το "ἔσομαι" δεν είναι άλλο ρήμα, αλλά ο μέλλοντας του ίδιου του ρήματος "εἰμί"!). Έπειτα μιλάει για "ἴδια ἐνεργητική κλίση" αναφερόμενο στους τύπους ἔσται / ἔσονται. Όμως, ο μέλλοντας "ἔσομαι" είναι ρήμα μέσης φωνής (αποθετικό) και οι τύποι "ἔσται" (γ΄ ενικό) και "ἔσονται" (γ΄ πληθυντικό) έχουν μέσες καταλήξεις, όχι ενεργητικές, αφού το ρήμα "εἰμί" δεν έχει ενεργητικό μέλλοντα. Τέλος, συγκρίνει, παντελώς άστοχα από γραμματικής απόψεως, την προστατική (ἔστω) με την οριστική μέλλοντα (ἔσται), δύο διαφορετικές εγκλίσεις με εντελώς διαφορετικές λειτουργίες.

Ας επαναλάβουμε λοιπόν για άλλη μια φορά την ερμηνεία του Αγίου Νικοδήμου (που γνώριζε καλά την γραμματική) για το θέμα:

"Πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν, ὅτι τὰ ἐπιτίμια ὁποῦ διορίζουν οἱ Κανόνες, ἤγουν τὸ καθαιρείσθω, τὸ ἀφοριζέσθω, καὶ τὸ ἀνάθεμα ἔστω, αὐτὰ κατὰ τὴν γραμματικὴν τέχνην εἶναι γ΄. προσώπου προστακτικοῦ, μὴ παρόντος. Εἰς τὸ ὁποῖον διὰ νὰ μεταδοθῇ ἡ προσταγὴ αὕτη, ἐξ ἀνάγκης χρειάζεται νὰ ἦναι β΄. πρόσωπον παρόν. Τὸ ἐξηγῶ καλλιώτερα. Οἱ Κανόνες προστάζουσι τὴν σύνοδον τῶν ζώντων ἐπισκόπων νὰ καθαίρουν τοὺς ἱερεῖς, ἢ νὰ ἀφορίζουν, ἢ νὰ ἀναθεματίζουν τοὺς λαϊκούς, ὁποῦ παραβαίνουν τοὺς κανόνας. Ὅμως, ἂν ἡ σύνοδος δὲν ἐνεργήσῃ ἐμπράκτως τὴν καθαίρεσιν τῶν ἱερέων, ἢ τὸν ἀφορισμόν, ἢ ἀναθεματισμὸν τῶν λαϊκῶν, οἱ ἱερεῖς αὐτοὶ καὶ οἱ λαϊκοί, οὔτε καθηρημένοι εἶναι ἐνεργείᾳ, οὔτε ἀφωρισμένοι ἢ ἀναθεματισμένοι. Ὑπόδικοι ὅμως, ἐδῶ μὲν εἰς τὴν καθαίρεσιν καὶ ἀφορισμὸν ἢ ἀναθεματισμόν, ἐκεῖ δὲ εἰς τὴν θείαν δίκην. Καθὼς καὶ ὅταν ἕνας Βασιλεὺς προστάξῃ τὸν δοῦλόν του νὰ δείρῃ ἕναν ἄλλον, ὁποῦ τοῦ ἔσφαλεν, ἐὰν ὁ προσταχθεὶς δοῦλος δὲν ἐνεργήσῃ τοῦ Βασιλέως τὴν προσταγήν, ἄδαρτος ἔμειναν ἐκεῖνος ὁποῦ ἔσφαλεν εἰς τὸν Βασιλέα, ὑπόδικος ὅμως εἰς τὸν δαρμόν. Ὅθεν σφάλλουσι μεγάλως ἐκεῖνοι οἱ ἀνόητοι, ὁποῦ λέγουσιν, ὅτι εἰς τοὺς παρόντας καιροὺς ὅλοι οἱ παρὰ κανόνας χειροτονηθέντες ἱερωμένοι εἶναι ἐνεργείᾳ καθηρημένοι. Ἱεροκατήγορος γλῶσσα εἶναι ἐκείνη ὁποῦ ἀνοήτως τὰ τοιαῦτα λόγια φλυαρεῖ, μὴ νοοῦσα, ὅτι ἡ προσταγὴ τῶν Κανόνων, χωρὶς τὴν ἔμπρακτον ἐνέργειαν τοῦ β΄. προσώπου, ἤτοι τῆς συνόδου, εἶναι ἀτέλεστος, ἀμέσως καὶ πρὸ κρίσεως μὴ ἐνεργοῦσα καθ' ἑαυτήν. Αὐτοὶ οἱ ἴδιοι θεῖοι Ἀπόστολοι φανερὰ ἐξηγοῦσι τὸν ἑαυτόν τους μὲ τὸν μϛ΄. Κανόνα τους, ἐπειδὴ δὲν λέγουσι πὼς ἤδη εὐθὺς ἐνεργείᾳ εὑρίσκεται καθηρημένος, ὅποιος Ἐπίσκοπος ἢ Πρεσβύτερος δεχθῇ τὸ τῶν αἱρετικῶν βάπτισμα, ἀλλὰ καθαιρείσθαι προστάζομεν, ἤγουν νὰ παρασταθῇ εἰς κρίσιν, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ πὼς τοῦτο ἔκαμε, τότε ἂς γυμνωθῇ μὲ τὴν ἰδικήν σας ἀπόφασιν ἀπὸ τὴν ἱερωσύνην, τοῦτο προστάσσομεν" (Υποσημείωση με αφορμή τον Γ΄ Αποστολικό Κανόνα).

Και η μετάφρασή του για να το κατανοήσουν ακόμη και οι αμαθέστεροι:

"Πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι ποινές που ορίζουν οι Κανόνες, δηλαδή το «ας καθαιρεθεί», το «ας αφοριστεί» και το «ας είναι ανάθεμα», σύμφωνα με τη γραμματική τέχνη ανήκουν στο γ΄ πρόσωπο της προστακτικής έγκλισης, όταν το πρόσωπο είναι απόν. Για να μεταδοθεί όμως αυτή η προσταγή, είναι απαραίτητο να υπάρξει ένα β΄ πρόσωπο που να είναι παρόν. Το εξηγώ καλύτερα: Οι Κανόνες προστάζουν τη σύνοδο των εν ζωή επισκόπων να καθαιρεί τους ιερείς ή να αφορίζει ή να αναθεματίζει τους λαϊκούς που παραβαίνουν τους κανόνες. Όμως, αν η σύνοδος δεν εφαρμόσει στην πράξη την καθαίρεση των ιερέων ή τον αφορισμό ή τον αναθεματισμό των λαϊκών, αυτοί οι ιερείς και οι λαϊκοί δεν είναι στην πραγματικότητα ούτε καθηρημένοι, ούτε αφορισμένοι ούτε αναθεματισμένοι. Είναι όμως υπόδικοι, εδώ μεν (στη γη) απέναντι στην καθαίρεση, τον αφορισμό ή τον αναθεματισμό, εκεί δε (στον ουρανό) απέναντι στη θεία δίκη. Όπως ακριβώς συμβαίνει όταν ένας βασιλιάς προστάξει τον δούλο του να δείρει κάποιον άλλον που έσφαλε απέναντί του· αν ο δούλος που διατάχθηκε δεν εκτελέσει την προσταγή του βασιλιά, εκείνος που έσφαλε στον βασιλιά μένει αδαρτός, παραμένει όμως υπόδικος (υποψήφιος) για το ξύλο. Επομένως, σφάλλουν βαριά εκείνοι οι ανόητοι που λένε ότι στους σημερινούς καιρούς όλοι όσοι χειροτονήθηκαν αντίθετα με τους κανόνες είναι ήδη στην πράξη καθηρημένοι. Γλώσσα που κατηγορεί τα ιερά είναι εκείνη που φλυαρεί ανόητα τέτοια λόγια, μη καταλαβαίνοντας ότι η προσταγή των Κανόνων, χωρίς την έμπρακτη ενέργεια του β΄ προσώπου (δηλαδή της συνόδου), είναι ημιτελής και δεν ενεργεί από μόνη της αμέσως και πριν από τη διεξαγωγή κρίσης. Αυτοί οι ίδιοι οι θείοι Απόστολοι το εξηγούν ξεκάθαρα με τον 46ο (μϛ΄) Κανόνα τους. Διότι δεν λένε ότι βρίσκεται ήδη αμέσως καθαιρεμένος στην πράξη όποιος Επίσκοπος ή Πρεσβύτερος δεχτεί το βάπτισμα των αιρετικών, αλλά προστάζουν «να καθαιρείται»· δηλαδή να παρουσιαστεί σε δίκη και, αν αποδειχθεί ότι το έκανε αυτό, τότε ας απογυμνωθεί από την ιερωσύνη με τη δική σας απόφαση – αυτό προστάζουμε".

Βέβαια, επειδή εδώ ο Άγιος Νικόδημος είναι καταπέλτης εναντίον των αυτοματιστών, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί την δικαιολογία ότι τάχα "ἀφορᾷ ἄκριτα κανονικά παραπτώματα καί ὄχι περιπτώσεις κατακεκριμένων αἱρέσεων" (υποσ. 69), η οποία όμως είναι, ως αυθαίρετη, παντελώς ατεκμηρίωτη για άλλη μια φορά. 

***

Στις σελ. 54-55 ο συγγραφέας ισχυρίζεται ότι αν οι "Κυπριανιστές" θέλουν να είναι συνεπείς με την εκκλησιολογία τους (δηλαδή την αποδοχή Μυστηριών των ακρίτων αιρετικών) τότε "ἐπιβάλλεται νά ἀποδέχονται κάθε Κανονική Πράξη πού τούς ἐπιβάλλεται ἀπό τά Συνοδικά Δικαστήρια τῆς "ἀκρίτου" αἱρετικῆς Οἰκουμενιστικῆς ἐκκλησίας, ἀπό τήν ὁποία ἀποσχίσθηκαν, ὑπακούοντας ἀναντίρρητα σ' αὐτές".

Το διαστρεβλωτικό αυτό επιχείρημα είναι γνωστό, διότι το χρησιμοποιούσαν και οι Ματθαιϊκοί. Ιδού όμως πως το αναιρεί ο μακαριστός π. Θεοδώρητος, απευθυνόμενος σε ιδεολογικό πρόγονο του συγγραφέως: "Ἐπιθυμοῦντες ἐν συνεχείᾳ νὰ κηρύξετε τὴν γνωστὴν ἐπῳδόν σας — τὸ μοναδικὸν ὅπλον ποὺ σᾶς ἀπέμεινε — ὅτι οἱ Νεοημερολογῖται ἀπώλεσαν τὴν Χάριν ἀπὸ τὸ 1924, ἀναφέρετε τὸν π. Φλωρίνης Χρυσόστομον, ἰσχυριζόμενος ὅτι, ἐὰν δὲν εἶχεν οὕτως ἡ ἀλήθεια, ὁ ἀνωτέρω Ἱεράρχης θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρῆται τῇ ἀληθείᾳ καθηρημένος, ἐφ’ ὅσον καθηρέθη ὑπὸ Ἐκκλησίας ἐχούσης Χάριν. (Κατὰ τὴν ἄποψίν μου.) Τίς ὅμως ἀγνοεῖ ὅτι αἱ καθαιρέσεις  τότε  καὶ  μόνον  ἐνεργοῦνται καὶ ἰσχύουν ὅταν γίνωνται  συμφώνως  πρὸς τὸ δίκαιον καὶ τὴν φωνὴν τῶν ἱερῶν Κανόνων; Ὁ ἱερὸς Νικόδημος, εἰς τὸν ὁποῖον καὶ μὲ παραπέμπετε πρὸς μελέτην, ἰδοὺ τί λέγει ἐπὶ τοῦ προκειμένου : "Ὅσοι δὲ ἀδίκως ἀφορισθοῦν διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, ἤτοι ἢ διὰ τὴν πίστιν ἢ διὰ τὰς Παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας... οὗτοι πρέπει νὰ χαίρουν, ἐπειδὴ καὶ εἶναι μακαρισμοῦ ἄξιοι". Καὶ ὁ θεῖος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής : "Ἐὰν παρὰ τὸν σκοπὸν τοῦ Θεοῦ ἀφορίσῃ ὁ Ἱεράρχης, οὐχ ἕπεται αὐτῷ τὸ θεῖον κρῖμα". (Σημ. 3 τοῦ ΛΒ΄ Ἀποστ. Κανόνος.) Συνεπῶς,  οὔτε  ὁ κυρὸς Φλωρίνης καὶ οἱ σὺν αὐτῷ Δημητριάδος καὶ Ζακύνθου καθηρέθησαν τὸ 1935,  οὔτε  ἡ Νεοημερολογιτική Ἐκκλησία εἶχεν ἀπωλέσει τὴν Χάριν. Καινοτομήσασα  σοβαρῶς  καὶ  ἐπικινδύνως  κατὰ τῆς συνόλου Ὀρθοδοξίας, ἔδιδε ὅλον τὸ  δικαίωμα  εἰς τοὺς ἀνωτέρω Ἱεράρχας καὶ τὸν πιστὸν Λαὸν τοῦ Θεοῦ ὅπως τὴν ἀποκηρύξουν, μακρυνόμενοι τῶν κόλπων της, ὡς ἐγένετο πολλάκις καὶ παλαιότερον ἐν τῇ ἱστορίᾳ" (Γ΄ Ανοικτή Επιστολή προς τον Πρωθιερέαν κ. Ευγένιον Τόμπρον, Άγιον Όρος-Αθήνα, 1972, σελ. 2). 

***

Ο συγγραφέας δεν παραλείπει (σελ. 57-58 και 72-73) να αναφερθεί και στον Όσιο Θεόδωρο Στουδίτη και να επαναλάβει τις (γνωστές και από την χρήση τους από τον π. Ευθύμιο Τρικαμηνά) θέσεις περί ακύρων μυστηρίων των αιρετικών. Ο Όσιος Θεόδωρος όμως έδρασε ΜΕΤΑ την καταδίκη των Εικονομάχων από την Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο, οπότε τα λεγόμενά του αφορούν κεκριμένους αιρετικούς, παρά την αγωνιώδη προσπάθεια του συγγραφέως να πείσει (πάλι χωρίς αποδείξεις) ότι πρόκειται τάχα περί ακρίτων.

***

Η υποσημείωση 87 (σελ. 64-65) αποτελεί ένα τρομερό τεκμήριο σκοτισμού του συγγραφέα, για αυτό και την παραθέτω αυτούσια εδώ, μη τυχόν και την εξαφανίσει, όταν κατανοήσει το μέγεθος του παραλογισμού:

Όπως βλέπει ξεκάθαρα κάθε αναγνώστης που έχει σώας τας φρένας του, εδώ ο Άγιος Ταράσιος αποδεικνύεται ξεκάθαρα "Κυπριανιστής" (δηλαδή Ορθόδοξος), αφού αποδέχεται ότι οι Εικονομάχοι μέχρι την (υπό της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου στην οποία προήδρευσε) καταδίκη της Εικονομαχίας (η οποία διαίρεσε την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως) θεωρούνται (εν πλάνη και ασθενεία μεν) μέλη της Εκκλησίας, για αυτό και πανηγυρίζει που η διαίρεση έπαυσε, τα διηρημένα μέλη ενώθηκαν εν τη αληθεία και η πλάνη της αιρέσεως εξαφανίστηκε. Τον ίδιο πανηγυρισμό εκφράζει και ο Άγιος Ομολογητής Θεοφάνης ο Γραπτός σε τροπάριο του κανόνος που συνέγραψε και ψάλλουμε την Κυριακή της Ορθοδοξίας: "Μεγίστην εὐεργεσίαν βλέποντες, χεῖρας κροτήσωμεν, τὰ διεστῶτα μέλη τοῦ Χριστοῦ, συνηγμένα πρὸς ἕνωσιν, καὶ τὸν Θεὸν αἰνέσωμεν, τὸν τὴν εἰρήνην πρυτανεύσαντα".

O Άγιος Ταράσιος λοιπόν μαζί με τους Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου πιστεύουν τα ακριβώς αντίθετα από όσα πρεσβεύει ο συγγραφέας, αφού συμφωνούν με εμάς τους "Κυπριανιστές" (δηλαδή τους Ορθοδόξους) ότι τα Μυστήρια των μη καταδικασμένων αιρετικών είναι δεκτά. Διότι όταν λένε "δεῖ δέχεσθαι τοὺς ἐξ αἱρετικῶν χειροτονηθέντας; Ἡ ἁγία σύνοδος εἶπε, ναί, Δέσποτα, ἠκροασάμεθα καὶ δέον δέχεσθαι" τότε ένα από τα δύο πράγματα μπορεί να σημαίνει: ή ότι οι Πατέρες είναι Οικουμενιστές και όπως οι σημερινοί Οικουμενιστές δέχονται Μυστήρια στους εκτός Εκκλησίας ή ότι οι Πατέρες είναι Ορθόδοξοι (δηλαδή "Κυπριανιστές" όπως τους αποκαλεί ο συγγραφέας) και δέχονται τα Μυστήρια των αιρετικών ΠΡΟ της καταδίκης τους.

***

Γράφοντας δε ο συγγραφέας (σελ 68) "κάθε ἀντίθετη ἄποψη βασίζεται σέ παρερμηνεῖες ἤ καί σέ ἐσκεμμένες παραποιήσεις, πού σκοπό ἔχουν τήν ἐξαγωγή στοχευμένων συμπερασμάτων, πού συντρέχουν καί ἐπικουροῦν τούς πονηρούς σκοπούς τῶν Οἰκουμενιστῶν", μου έρχεται στο μυαλό η περίφημη λατινική φράση "Clodius accusat moechos"...

***

Συνεχίζοντας ο συγγραφέας, και προσπαθώντας να υποβαθμίσει τη σημασία της επίκλησης της Αγίας Τριάδος στο υπό αιρετικών τελούμενο βάπτισμα, αναφέρει (σελ. 72) ότι ο Μέγας Αθανάσιος θεωρεί ένα τέτοιο βάπτισμα ανώφελο. Παραθέτω και ενταύθα το πρωτότυπο κείμενο του Αγίου που παρέλειψε ο συγγραφέας (μιας και η μετάφραση της ΕΠΕ που παραθέτει είναι προβληματική -π.χ. το "ὑγιαίνουσαν" το μεταφράζει ..."σταθεράν"): "Πολλαὶ γοῦν καὶ ἄλλαι αἱρέσεις λέγουσαι τὰ ὀνόματα μόνον, μὴ φρονοῦσαι δὲ ὀρθῶς, ὡς εἴρηται, μηδὲ τὴν πίστιν ὑγιαίνουσαν ἔχουσαι, ἀλυσιτελὲς ἔχουσι καὶ τὸ παρ' αὐτῶν διδόμενον ὕδωρ λειπόμενον εὐσεβείᾳ, ὥστε καὶ τὸν βαπτιζόμενον παρ' αὐτῶν ῥυπαίνεσθαι μᾶλλον ἐν ἀσεβείᾳ ἢ λυτροῦσθαι". Βλέπουμε λοιπόν ότι όντως ο Άγιος, αν και αναγνωρίζει ότι οι εν λόγω αιρέσεις επικαλούνται τα θεία ονόματα (δηλαδή της Αγίας Τριάδος), θεωρεί, πολύ σωστά, αυτό το βάπτισμα ανώφελο ("ἀλυσιτελές" στο πρωτότυπο). Τότε γιατί ο Μέγας Αθανάσιος (μαζί με όλους τους Πατέρες και τις Συνόδους) δέχθηκε (ως γνωστόν τοις πάσι, εκτός από τον συγγραφέα) χωρίς Αναβαπτισμό τους Αρειανούς; Αυτό συνέβη επειδή αφενός μεν το "ανώφελο" δεν σημαίνει "ανύπαρκτο" (το εξηγεί πολύ αναλυτικά και ο Άγιος Αυγουστίνος αυτό στο "Κατά Δονατιστών" έργο του, που προσεχώς θα εκδώσω), αφετέρου δε επειδή η επίκληση των θείων ονομάτων αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία η Εκκλησία εφαρμόζοντας την Οικονομία αποδέχεται αυτό το υπαρκτό Βάπτισμα, το οποίο συμπληρώνει με την "ὑγιαίνουσαν πίστιν" και την ευσέβεια που λείπει. 

***

Τα όσα αναφέρει ο συγγραφέας περί "θείου σπινθήρα" (σελ 74), καθώς και οι προσωπικές του ερμηνείες περί ακύρου-ανυποστάτου (σελ. 77-79) Μυστηρίου είναι παντελώς άσχετα με τον λεγόμενο "Κυπριανισμό", με τον οποίο, παραπλανητικώς, προσπαθεί να τα συσχετίσει, και πάλιν και πολλάκις, χωρίς καμία απόδειξη.

***

Ολοκληρώνοντας την αδολεσχία του ο συγγραφέας ουσιαστικά διδάσκει (σελ. 80-81) ότι η Εκκλησία έχει ένα μαγικό ραβδάκι με το οποίο μετατρέπει το ανύπαρκτο σε υπαρκτό (δηλαδή ότι ακριβώς πράττει ο Παπισμός ή ότι έκανε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος με τους αχειροτόνητους Ουκρανούς). Κατανοώντας όμως (ίσως σε μια έξαρση λογικής) το άτοπο μιας τέτοιας θεωρίας προσπαθεί να δώσει την αστεία ερμηνεία (επίσης χωρίς καμία πατερική τεκμηρίωση) ότι ο αχειροτόνητος μεταμορφώνεται σε χειροτονημένο διά της συλλειτουργίας! Δεν μας αναφέρει όμως πως ένας αβάπτιστος μεταμορφώνεται σε βαπτισμένο...

***

Κλείνοντας την παρούσα ανάρτηση θα συνιστούσα  στους νεοφανείς "αντικυπριανίτες", ειδικά τους ρασοφόρους, να μελετούν τα θέματα αυτά με ταπείνωση, προσευχή και προσοχή, για να μην εξευτελίζουν την Ορθοδοξία και εξευτελίζονται και οι ίδιοι. Διότι συκοφαντώντας τους Πατέρες μας ως αιρετικούς, ας μη νομίζουν ότι δεν θα βρεθούν υπερασπιστές τους.

Νικόλαος Μάννης