Υπακοή στις Αρχές που κάνουν λάθος - π. Ιωσήφ Gleason

 Γιατί ο Θεός μας προστάζει να υπακούμε στις ατελείς Εξουσίες

Ένας έφηβος στρέφει το βλέμμα ψηλά (υποτιμητικά) κοιτάζοντας τον πατέρα του και λέει: «Γιατί να σε ακούσω; Έχεις κάνει ένα σωρό λάθη».

Μια σύζυγος αρνείται την καθοδήγηση του συζύγου της επειδή μπορεί να υποδείξει αρκετές λανθασμένες αποφάσεις που εκείνος πήρε πέρυσι.

Ένα μέλος της εκκλησίας απορρίπτει τον επίσκοπό του επειδή ανακάλυψε σφάλματα σε ένα από τα κηρύγματά του.

Ένας πολίτης περιφρονεί τους νόμους της χώρας του επειδή οι πολιτικοί είναι διεφθαρμένοι.

Διαφορετικές καταστάσεις. Το ίδιο επιχείρημα.

«Έχει άδικο σε κάποια πράγματα, επομένως δεν χρειάζεται να τον υπακούω».

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το επιχείρημα συγκρούεται μετωπικά με τη διδασκαλία των Γραφών. Από τη Γένεση έως την Αποκάλυψη, ο Θεός απαιτεί συστηματικά από εμάς να υπακούμε σε αρχές που είναι ατελείς, σφάλουσες και αμαρτωλές. Στην πραγματικότητα, αν απαιτούνταν προσωπική τελειότητα προτού γίνει απαραίτητη η υπακοή, δεν θα απέμενε σχεδόν κανένας για να υπακούσουμε.

Η Βίβλος δεν διδάσκει ότι η εξουσία ανήκει μόνο σε όσους δεν κάνουν ποτέ λάθη. Αντίθετα, διδάσκει ότι η εξουσία είναι δώρο και διευθέτηση του Θεού. Η εξουσία παραμένει πραγματική ακόμη και όταν το πρόσωπο που την ασκεί είναι ελαττωματικό.

Σκεφτείτε πόσες κατηγορίες εξουσίας θεσπίζει η Γραφή.

Τα παιδιά διατάσσονται να υπακούν στους γονείς τους. Η Πέμπτη Εντολή λέει απλά: «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου» (Έξοδος 20:12). Ομοίως, ο Άγιος Παύλος γράφει: «Τα παιδιά, υπακούτε στους γονείς σας εν Κυρίω: διότι αυτό είναι το σωστό» (Εφεσίους 6:1). Κανένα από τα δύο εδάφια δεν λέει: «Υπακούτε στους γονείς σας μόνο αν δεν κάνουν ποτέ λάθη». Κάθε γονιός είναι αμαρτωλός. Ο Νώε μέθυσε. Ο Ισαάκ έδειξε ευνοιοκρατία. Ο Ιακώβ έκανε λάθη. Η οικογενειακή ζωή του Δαβίδ ήταν γεμάτη αναταραχές. Ωστόσο, η Γραφή ποτέ δεν υπονοεί ότι τα παιδιά απαλλάσσονται από την υπακοή όποτε ανακαλύπτουν ελαττώματα στους γονείς τους.

Οι σύζυγοι διατάσσονται να υπακούν στους άνδρες τους. Ο απόστολος Παύλος δίνει σαφείς οδηγίες, λέγοντας: «να διδάσκουν τις νέες γυναίκες να είναι… υποτακτικές στους δικούς τους άνδρες, για να μη βλασφημείται ο λόγος του Θεού» (Τίτον 2:4–5). Ωστόσο, οι σύζυγοι συχνά αποτυγχάνουν να εκπληρώσουν τις δικές τους ευθύνες. Οι σύζυγοι μπορεί να είναι εγωιστές, ανώριμοι, κοντόφθαλμοι και να σφάλλουν. Η πιθανότητα αυτών των αποτυχιών είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η Γραφή περιέχει τόσες πολλές προειδοποιήσεις που απευθύνονται στους συζύγους. Παρόλα αυτά, η εντολή παραμένει για τις συζύγους να είναι υπακτικές.

Οι νεότεροι άνθρωποι καθοδηγούνται να υποτάσσονται στους πρεσβυτέρους. Ο απόστολος Πέτρος γράφει: «Παρομοίως, εσείς οι νεότεροι, υποταχθείτε στους πρεσβυτέρους» (Α΄ Πέτρου 5:5). Φυσικά, η ηλικία δεν επιφέρει την τελειότητα. Κάθε ηλικιωμένος άνθρωπος έχει τυφλά σημεία, αδυναμίες και τομείς άγνοιας. Κάποιοι ηλικιωμένοι είναι σοφοί. Κάποιοι είναι ανόητοι. Οι περισσότεροι είναι ένας συνδυασμός και των δύο. Ωστόσο, η Γραφή εξακολουθεί να προστάζει σεβασμό και υποχωρητικότητα απέναντι στους πρεσβυτέρους.

Οι υπηρέτες διατάσσονται να υπακούν στους κυρίους τους. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Υπηρέτες, υπακούτε κατά πάντα στους κατά σάρκα κυρίους σας» (Κολοσσαείς 3:22). Ο απόστολος Πέτρος προχωρά ακόμη περισσότερο: «Υπηρέτες, να υποτάσσεστε με κάθε φόβο στους κυρίους σας, όχι μόνο στους αγαθούς και επιεικείς, αλλά και στους σκληρούς» (Α΄ Πέτρου 2:18). Οι ατέλειες του κυρίου δεν σβήνουν το καθήκον του υπηρέτη.

Ο Ισραήλ είχε διαταχθεί να υπακούει σε κριτές και ηγέτες. Κάποιοι από αυτούς τους κριτές ήταν δίκαιοι. Άλλοι τελικά υπέπεσαν σε σοβαρές αμαρτίες. Ωστόσο, ο Θεός εξακολουθούσε να θεσπίζει τα αξιώματά τους και περίμενε από τον λαό Του να τους υπακούει μέσα στο νόμιμο πλαίσιο της εξουσίας τους.

Ίσως το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα προέρχεται από τον ίδιο τον Χριστό. Μιλώντας για τους γραμματείς και τους Φαρισαίους, είπε: «Οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι κάθονται στην έδρα του Μωυσή. Επομένως, όλα όσα σας λένε να τηρείτε, να τα τηρείτε και να τα κάνετε» (Ματθαίος 23:2–3). Ωστόσο, μόλις λίγες στιγμές αργότερα, ο Χριστός καταδικάζει την υποκρισία τους με μερικές από τις πιο σκληρές εκφράσεις που συναντώνται οπουδήποτε στα Ευαγγέλια (Ματθαίος 23:13–33). Τα σφάλματά τους ήταν πραγματικά. Η εξουσία τους ήταν επίσης πραγματική. Ο Χριστός αναγνώρισε και τα δύο γεγονότα ταυτόχρονα.

Η ίδια αρχή εμφανίζεται σε σχέση με τους βασιλιάδες και τους πολιτικούς άρχοντες. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Ας υποτάσσεται κάθε ψυχή στις ανώτερες εξουσίες» (Ρωμαίους 13:1). Ομοίως, ο απόστολος Πέτρος προστάζει τους Χριστιανούς: «Υποταχθείτε, λοιπόν, σε κάθε ανθρώπινο θεσμό για χάρη του Κυρίου» (Α΄ Πέτρου 2:13). Αυτές οι οδηγίες γράφτηκαν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η οποία κάθε άλλο παρά μια κυβέρνηση διοικούμενη από αγίους ήταν. Οι ηγέτες ήταν ειδωλολάτρες. Κάποιοι ήταν σκληροί. Κάποιοι καταδίωκαν τους Χριστιανούς. Ωστόσο, οι Απόστολοι εξακολουθούσαν να προστάζουν υπακοή σε αυτούς για όλα τα νόμιμα ζητήματα.

Τέλος, η Γραφή προστάζει τους Χριστιανούς να υπακούν στους εκκλησιαστικούς τους ηγέτες. Ο απόστολος Παύλος λέει: «Υπακούτε σε εκείνους που σας διοικούν και να είστε υποτακτικοί» (Εβραίους 13:17). Ωστόσο, οι επίσκοποι, οι πρεσβύτεροι και οι ποιμένες δεν είναι άγγελοι. Η ίδια η Καινή Διαθήκη καταγράφει διαφωνίες μεταξύ των εκκλησιαστικών ηγετών. Ο Άγιος Παύλος επέπληξε δημόσια τον Άγιο Πέτρο στην Αντιόχεια (Γαλάτες 2:11–14). Οι εκκλησίες χρειάζονταν μερικές φορές επιπλήξεις. Ο κλήρος έπαιρνε μερικές φορές λανθασμένες αποφάσεις. Τίποτα από αυτά δεν έκανε τους αποστόλους να πουν ότι η εκκλησιαστική εξουσία πρέπει να αγνοείται.

Το μοτίβο είναι αδύνατον να μην το προσέξει κανείς. Ο Θεός επανειλημμένα προστάζει υπακοή σε ανθρώπους που είναι ικανοί να σφάλλουν.

Γιατί;

Επειδή η υπακοή δεν είναι πρωτίστως μια ανταμοιβή που δίνεται σε τέλειους ηγέτες. Αντίθετα, είναι μια πράξη ταπείνωσης που προσφέρεται στον Θεό.

Οι σύγχρονοι άνθρωποι συχνά φαντάζονται ότι η εξουσία λειτουργεί σαν ένα σύστημα αξιολόγησης κατανωτών. Αν ένας γονιός, σύζυγος, επίσκοπος, βασιλιάς, εργοδότης ή πρεσβύτερος κάνει αρκετά λάθη, φανταζόμαστε ότι έχουμε κερδίσει το δικαίωμα να τον αγνοήσουμε. Γινόμαστε ερασιτέχνες εισαγγελείς, συγκεντρώνοντας στοιχεία και χτίζοντας την υπόθεσή μας.

Η Βίβλος προσεγγίζει το θέμα διαφορετικά.

Ο Θεός γνωρίζει ήδη ότι οι περισσότερες εξουσίες είναι αμαρτωλοί.

Το γνώριζε αυτό πριν δώσει την Πέμπτη Εντολή, πριν εγκαταστήσει βασιλιάδες για να κυβερνούν έθνη και πριν διορίσει επισκόπους για να διοικούν την Εκκλησία. Το γνώριζε πριν προστάξει τις συζύγους να υπακούν στους άνδρες τους και πριν πει στους νεότερους ανθρώπους να τιμούν τους πρεσβυτέρους τους.

Η ύπαρξη της ανθρώπινης αδυναμίας δεν αποτελεί έκπληξη για τον Θεό. Είναι ενσωματωμένη σε ολόκληρη τη δομή.

Η πραγματική δοκιμασία είναι συχνά το αν μπορούμε να συνεχίσουμε να εξασκούμε την ταπείνωση αφού ανακαλύψουμε αυτές τις αδυναμίες.

Φυσικά, η Γραφή θέτει όρια. Η υπακοή δεν είναι απόλυτη. Όταν οι επίγειες εξουσίες μάς διατάσσουν άμεσα να παραβιάσουμε τον νόμο του Θεού, πρέπει να υπακούμε στον Θεό μάλλον παρά στους ανθρώπους (Πράξεις 5:29). Οι Εβραίες μαίες αρνήθηκαν τη διαταγή του Φαραώ να δολοφονούν τα βρέφη (Έξοδος 1:15–21). Οι Τρεις Παίδες αρνήθηκαν να προσκυνήσουν το είδωλο του Ναβουχοδονόσορα (Δανιήλ 3). Οι Απόστολοι αρνήθηκαν τις εντολές να σταματήσουν να κηρύττουν τον Χριστό (Πράξεις 4:18–20, 5:27–29).

Όμως, τέτοιες εξαιρέσεις γίνονται συχνά αντικείμενο κατάχρησης.

Παρατηρήστε ότι σε κάθε περίπτωση η εξουσία διέταζε μια άμεση παραβίαση του νόμου του Θεού. Το ζήτημα δεν ήταν μια διαφωνία σχετικά με τη στρατηγική. Δεν ήταν μια διαμάχη για μια συνετή κρίση. Και δεν ήταν μια ανακάλυψη ότι το πρόσωπο εξουσίας είχε κάνει λάθη κάπου αλλού.

Η εξαίρεση είναι στην πραγματικότητα αρκετά στενή.

Ωστόσο, πολλοί σύγχρονοι Χριστιανοί αντιμετωπίζουν την εξαίρεση σαν να ήταν ο κανόνας.

Ένας γονιός κάνει ένα λάθος, ένας σύζυγος επιδεικνύει κακή κρίση, ένας επίσκοπος διαβάζει λάθος μια ιστορική πηγή, ένας ιερέας κάνει λάθος σε μια λεπτομέρεια ή ένας βασιλιάς παίρνει μια ασύνετη απόφαση…

Και αμέσως οι άνθρωποι συμπεραίνουν ότι η υπακοή δεν είναι πλέον απαραίτητη.

Η Γραφή ποτέ δεν σκέφτεται με αυτόν τον τρόπο.

Ακόμη και οι Οικουμενικές Σύνοδοι είχαν κάποια ζητήματα. Αυτό δεν τις καθιστά άχρηστες και δεν μας δίνει το δικαίωμα να τις αγνοούμε. Για παράδειγμα, η 7η Οικουμενική Σύνοδος αποδέχεται την Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο (εν Τρούλλω), και η Σύνοδος εν Τρούλλω αποδέχεται τους 85 Αποστολικούς Κανόνες. Κι όμως, πολλοί Ορθόδοξοι λόγιοι και ένας αριθμός Ορθοδόξων αγίων έχουν αναγνωρίσει ότι οι ογδόντα πέντε αποκαλούμενοι «Αποστολικοί Κανόνες» δεν γράφτηκαν από τους αποστόλους. Πράγματι, ορισμένοι από αυτούς τους κανόνες δεν αντικατοπτρίζουν καν αποστολικές πρακτικές.

Η επιστημονική συναίνεση τοποθετεί τη συγγραφή τους στον τέταρτο αιώνα. Κι όμως, η Σύνοδος εν Τρούλλω κατά τον έβδομο αιώνα τούς αποδέχτηκε ως αποστολικούς, και η Έβδομη Οικουμενική Σύνοδος αποδέχτηκε αργότερα την εν Τρούλλω ως αυθεντία.

Όποια συμπεράσματα κι αν βγάλει κανείς για αυτό το ιστορικό ζήτημα, αυτό αποδεικνύει ένα σημαντικό σημείο. Ακόμη και οι σύνοδοι μπορούν να περιέχουν ιστορικά λάθη ή λανθασμένες παραδοχές —χωρίς εξαιτίας αυτού να χάνουν όλη τους την εξουσία— ακριβώς όπως οι γονείς, οι επίσκοποι, οι βασιλιάδες και οι σύζυγοι μπορούν να σφάλλουν σε ορισμένα ζητήματα χωρίς να χάνουν την εξουσία τους.

Η εναλλακτική θέση γίνεται γρήγορα μη εφαρμόσιμη. Αν κάθε εξουσία χάνει τη νομιμότητά της τη στιγμή που κάνει ένα λάθος, τότε καμία εξουσία δεν μπορεί να επιβιώσει. Κάθε γονιός έχει ελαττώματα. Κάθε επίσκοπος έχει τυφλά σημεία. Κάθε βασιλιάς έχει παρανοήσεις. Κάθε πρεσβύτερος έχει περιορισμούς. Κάθε σύζυγος επιδεικνύει περιστασιακά κακή κρίση. Κάθε εκκλησιαστική σύνοδος κάνει το ένα ή το άλλο λάθος. Κάθε κριτής μπορεί να καταλήξει σε ένα λανθασμένο συμπέρασμα.

Αν τα ελαττώματα ακύρωναν αυτόματα την εξουσία, τότε η εξουσία θα έπαυε να υπάρχει οπουδήποτε πάνω στη γη.

Κι όμως, ο Θεός συνεχίζει να κυβερνά τον λαό Του μέσω ατελών οργάνων.

Όπως έχει ειπωθεί: «Ο Θεός χρησιμοποιεί στραβά ξύλα για να τραβήξει ίσιες γραμμές».

Αυτό δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει. Άλλωστε, Εκείνος επιτελεί το έργο Του και μέσω ατελών προφητών, ατελών αποστόλων, ατελών επισκόπων, ατελών συνόδων, ατελών ιερέων, ατελών πατέρων, ατελών μητέρων και ατελών αγίων. Σε όλη τη Γραφή, το μοτίβο του Θεού δεν είναι να περιμένει τέλειους ανθρώπους προτού εγκαταστήσει την τάξη. Αντίθετα, εγκαθιστά την τάξη ανάμεσα σε αμαρτωλούς και στη συνέχεια προστάζει αυτούς τους αμαρτωλούς να μάθουν την υπακοή, την ταπεινότητα, τη μετάνοια και την αγάπη μέσα σε αυτήν την τάξη.

Το ερώτημα δεν είναι αν ο γονιός σας έχει ελαττώματα, αν ο σύζυγός σας έχει αδυναμίες, αν ο επίσκοπός σας έχει κάνει λάθη, αν ο βασιλιάς σας έχει σφάλματα ή αν οι πρεσβύτεροί σας επιδεικνύουν μερικές φορές κακή κρίση.

Το ερώτημα είναι αν ο Θεός έχει τοποθετήσει αυτό το πρόσωπο σε μια θέση νόμιμης εξουσίας επάνω σας.

Αν το έχει κάνει, τότε οι ατέλειές τους δεν σας απαλλάσσουν αυτόματα από την υπακοή. Μπορεί να απαιτούν υπομονή. Μπορεί να απαιτούν διάκριση. Μπορεί περιστασιακά να απαιτούν σεβαστή διαφωνία. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί ακόμη και να απαιτούν άρνηση, όταν διατάζουν άμεσα την αμαρτία.

Αλλά τις περισσότερες φορές, απαιτούν κάτι πολύ πιο δύσκολο για τους σύγχρονους ανθρώπους:

Ταπείνωση.

Και αυτός είναι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους ο Θεός την προστάζει.

(Το είδα εδώ: https://orthodoxmiscellany.blogspot.com/2026/06/obeying-authorities-who-are-wrong.html )

Τό Μεγαλεῖον τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης καί οἱ Τρέχοντες Πολέμιοί της

 

Θεοεγκατάλειψη - Οσίου Σωφρονίου του Έσσεξ

 

Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ)

Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ
ΘΕΟΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ
(σελ 259, αποσπάσματα)

Η οδός του χριστιανού σε γενικές γραμμές είναι τέτοιας λογής.

Στην αρχή ο άνθρωπος προσελκύεται από το Θεό με τη δωρεά της χάρης, κι όταν έχει πια προσελκυσθεί, τότε αρχίζει μακρά περίοδος δοκιμασίας. Δοκιμάζεται η ελευθερία του ανθρώπου και η εμπιστοσύνη του στο Θεό, και δοκιμάζεται «σκληρά».

Στην αρχή οι αιτήσεις προς το Θεό, μικρές και μεγάλες, ακόμη και οι παρακλήσεις πού μόλις εκφράζονται, εκπληρώνονται συνήθως με γρήγορο και θαυμαστό τρόπο από το Θεό.

Όταν όμως έλθει η περίοδος της δοκιμασίας, τότε όλα αλλάζουν και σαν να κλείνεται ο ουρανός και να γίνεται κουφός σ' όλες τις δεήσεις.


Για το θερμό χριστιανό όλα στη ζωή του γίνονται δύσκολα. Η συμπεριφορά των ανθρώπων απέναντι του χειροτερεύει, παύουν να τον εκτιμούν αυτό πού ανέχονται σ' άλλους, σ' αυτόν δεν το συγχωρούν, η εργασία του πληρώνεται, σχεδόν πάντοτε, κάτω από το νόμιμο, το σώμα του εύκολα προσβάλλεται από ασθένειες. Η φύση, οι άνθρωποι, όλα στρέφονται εναντίον του.

Παρότι τα φυσικά του χαρίσματα δεν είναι κατώτερα από τα χαρίσματα των άλλων, δεν βρίσκει ευνοϊκές συνθήκες να τα χρησιμοποίηση. Επί πλέον υπομένει πολλές επιθέσεις από τις δαιμονικές δυνάμεις και το αποκορύφωμα είναι η ανυπόφορη θλίψη από τη θεία εγκατάλειψη.

Τότε κορυφώνεται το πάθος του, γιατί πλήττεται ο όλος άνθρωπος σ' όλα τα επίπεδα της υπάρξεως του.

Ο Θεός εγκαταλείπει τον άνθρωπο;... Είναι δυνατό αυτό;...

         Κι εν τούτοις στη θέση του βιώματος της εγγύτητας του Θεού έρχεται στην ψυχή το αίσθημα πώς Εκείνος είναι απείρως, απροσίτως μακριά, πέρα από τους αστρικούς κόσμους κι όλες οι επικλήσεις προς Αυτόν χάνονται αβοήθητες στο αχανές του κοσμικού διαστήματος. H ψυχή εντείνει εσωτερικά την κραυγή της προς Αυτόν, αλλά δεν βλέπει ακόμα ούτε βοήθεια ΟΥΤΕ προσοχή. Όλα τότε γίνονται φορτικά.

Όλα κατορθώνονται με δυσανάλογα μεγάλο κόπο. H ζωή γεμίζει από μόχθους κι αναδεύει μέσα στον άνθρωπο το αίσθημα πώς βαραίνει πάνω του η κατάρα και η οργή του Θεού.

Όταν όμως περάσουν αυτές οι δοκιμασίες, τότε θα δει πώς η θαυμαστή πρόνοια του Θεού τον φύλαγε προσεκτικά σ' όλες τις πτυχές της ζωής του.

Χιλιόχρονη πείρα, πού παραδίνεται από γενιά σε γενιά, λέει πώς, όταν ο Θεός δει την πίστη της ψυχής του αγωνιστή γι' Αυτόν, όπως είδε την πίστη του Ιώβ, τότε τον οδηγεί σε αβύσσους και ύψη πού είναι απρόσιτα σ' άλλους.

Όσο πληρέστερη και ισχυρότερη είναι η πίστη και η εμπιστοσύνη του ανθρώπου στο Θεό, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το μέτρο της δοκιμασίας και η πληρότητα της πείρας, πού μπορεί να φτάσει σε μεγάλο βαθμό.

Τότε γίνεται ολοφάνερο πώς έφτασε στα όρια, πού δεν μπορεί να ξεπεράσει ο άνθρωπος.

ΠΗΓΗ: https://www.impantokratoros.gr/agsilouanos-theoegkatalhpsh.el.aspx

Τρεῖς Ὀρθόδοξοι Μακάριοι Πατέρες τῶν Ἡμερῶν μας - Δρ. Ἰωάννου Καλλιανιώτου

 

Η περίφημη καταδίκη του Οικουμενισμού από το Πανορθόδοξο Συνέδριο της Μόσχας (1948)

 

Ψήφισμα επί του θέματος 

"Η Οικουμενική Κίνηση και η Ορθόδοξη Εκκλησία"

Καταλήξαμε σε μια πλήρη και ομόφωνη κατανόηση ότι, κατά την παρούσα χρονική περίοδο, η Ορθόδοξη Εκκλησία δέχεται την επίδραση της ετεροδοξίας τουλάχιστον από δύο πλευρές.

Από τη μία πλευρά, η ηγεσία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στο πρόσωπο του Παπισμού —έχοντας χάσει, θα έλεγε κανείς, το αίσθημα της σωτήριας πίστης στο ακατάλυτο της Εκκλησίας του Χριστού από τις "πύλες του Άδη" και μεριμνώντας για τη διατήρηση της επίγειας αυθεντίας του, ακολουθώντας την οδό της χρήσης πολιτικών δεσμών με τους ισχυρούς του κόσμου τούτου— επιχειρεί να δελεάσει την Ορθόδοξη Εκκλησία σε μια συμφωνία μαζί του. Προς αυτόν τον τελικό σκοπό, ο Παπισμός επιδιώκει τη δημιουργία διαφόρων ειδών οργανώσεων με ενωτική (ουνιτική) κατεύθυνση.

Από την άλλη πλευρά, ο Προτεσταντισμός, σε όλη του την πολυμορφία και τον κατακερματισμό σε σέκτες και παραφυάδες —έχοντας χάσει την πίστη του στην αιωνιότητα και το αμετάβλητο των χριστιανικών ιδεωδών και μέσα στην υπερήφανη περιφρόνησή του προς τους αποστολικούς και πατερικούς θεσμούς— επιδιώκει να εξέλθει στην οδό της αντιπαράθεσης με τον ρωμαϊκό Παπισμό. Ο Προτεσταντισμός αναζητά σύμμαχο για αυτόν τον αγώνα στο πρόσωπο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, προκειμένου να αποκτήσει για τον εαυτό του τη σημασία μιας ισχυρής διεθνούς δύναμης.

Και εδώ η Ορθοδοξία αντιμετωπίζει έναν ακόμα μεγαλύτερο πειρασμό: να παρεκκλίνει από την αναζήτηση της Βασιλείας του Θεού και να εισέλθει σε έναν πολιτικό στίβο ξένο προς τους σκοπούς της. Αυτό είναι το πρακτικό καθήκον της οικουμενικής κίνησης επί του παρόντος.

Μαζί με την καθαυτό Ορθοδοξία, στην ίδια επίδραση εκτίθενται επίσης η Αρμενο-Γρηγοριανή, η Συρο-Ιακωβιτική, η Αβυσσηνιακή (Αιθιοπική), η Κοπτική και η Συρο-Χαλδαϊκή μη-ρωμαιοκαθολικές Εκκλησίες, καθώς και η Παλαιοκαθολική Εκκλησία, οι οποίες είναι τόσο συγγενικές προς την Ορθοδοξία.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι:

α) οι στοχοθεσίες της οικουμενικής κίνησης, όπως εκφράστηκαν με τον σχηματισμό του "Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών" και τον επακόλουθο στόχο της οργάνωσης μιας "Οικουμενικής Εκκλησίας", στο σύγχρονο επίπεδο, δεν ανταποκρίνονται στο ιδεώδες του Χριστιανισμού και στα καθήκοντα της Εκκλησίας του Χριστού, όπως αυτά γίνονται αντιληπτά από την Ορθόδοξη Εκκλησία·

β) η κατεύθυνση των προσπαθειών της προς το πεδίο της κοινωνικής και πολιτικής ζωής και προς τη δημιουργία μιας "Οικουμενικής Εκκλησίας" ως διεθνούς ισχυρής δύναμης, αποτελεί κατά κάποιο τρόπο πτώση ενώπιον του πειρασμού που απέρριψε ο Χριστός στην έρημο, και παρέκκλιση της Εκκλησίας προς την οδό της αλίευσης ανθρώπινων ψυχών στα δίχτυα του Χριστού με μη χριστιανικά μέσα·

γ) η Οικουμενική κίνηση, στο σύγχρονο σχέδιο εργασίας του "Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών", δεν λειτουργεί προς όφελος της Εκκλησίας του Χριστού και απέρριψε πολύ πρόωρα την πεποίθηση για τη δυνατότητα επανένωσης της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας· η κυρίαρχη προτεσταντική σύνθεση της Διάσκεψης του Εδιμβούργου το 1937, είτε επειδή απέτυχε είτε απλώς προβλέποντας την αποτυχία, έσπευσε να σταματήσει τις προσπάθειες για τη χαρισματική επανένωση των Εκκλησιών. Για λόγους αυτοσυντήρησης, ο Προτεσταντισμός ακολούθησε την οδό της ελάσσονος αντίστασης, την οδό ενός αφηρημένου ενωτισμού σε κοινωνικο-οικονομικό και, ακόμη, πολιτικό έδαφος. Αυτή η κίνηση οικοδόμησε και το περαιτέρω σχέδιο εργασίας της πάνω στη θεωρία της δημιουργίας ενός νέου εξωτερικού μηχανισμού, της "Οικουμενικής Εκκλησίας", ως ενός θεσμού εντός του Κράτους, ο οποίος συνδέεται με αυτό με τον έναν ή τον άλλο τρόπο και κατέχει εγκόσμια επιρροή·

δ) καθ' όλη τη διάρκεια των παρελθόντων δέκα ετών (από το 1937 έως το 1948), η ιδέα της επανένωσης των Εκκλησιών επί δογματικού και διδακτικού εδάφους δεν συζητείται πλέον τεκμηριωμένα – της έχει δοθεί δευτερεύουσα παιδαγωγική σημασία για τη μελλοντική γενιά. Ως εκ τούτου, η σύγχρονη οικουμενική κίνηση δεν διασφαλίζει το έργο της επανένωσης των Εκκλησιών με χαρισματικές οδούς και μέσα·

ε) η υποβάθμιση των απαιτήσεων για την προϋπόθεση της ένωσης μόνο στην αναγνώριση του Ιησού Χριστού ως Κυρίου μας, υποβαθμίζει τη χριστιανική διδασκαλία σε εκείνη μόνο την πίστη η οποία, σύμφωνα με τον λόγο του Αποστόλου, είναι προσιτή ακόμη και στα δαιμόνια (Ιακ. β', 19· Ματθ. η', 29· Μάρκ. ε', 7)·

και διαπιστώνοντας αυτή τη σύγχρονη κατάσταση, η Διάσκεψή μας των Προκαθημένων και των Αντιπροσώπων των Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, επικαλούμενη προσευχητικά τη συνδρομή του Αγίου Πνεύματος, όρισε:

Να πληροφορήσει το "Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών", ως απάντηση στη ληφθείσα από όλους μας πρόσκληση για συμμετοχή στη Συνέλευση του Άμστερνταμ ως μέλη αυτής, ότι όλες οι Ορθόδοξες τοπικές Εκκλησίες που συμμετέχουν στην παρούσα Διάσκεψη, είναι αναγκασμένες να αρνηθούν τη συμμετοχή τους στην Οικουμενική Κίνηση, στο σύγχρονο σχέδιό της.

ΠΗΓΗ: Деяния совещания глав и представителей автокефальных Православных Церквей

ΣΧΟΛΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ: Η απόφαση αυτή, μαζί με την απόφαση της ΡΟΕΔ του 1982, αποδεικνύουν ότι ο Οικουμενισμός είναι αίρεση κατεγνωσμενη και από Συνόδους, όχι μόνο από Πατέρες. Αυτό σημαίνει ότι χωρίς φόβο μπορούν να διακόπτουν το μνημόσυνο των Οικουμενιστων οι ορθόδοξοι κληρικοί με βάση τον ΙΕ' Κανόνα της Πρωτοδευτέρας. Δεν σημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να γίνει η αρμόδια Πανορθόδοξος Σύνοδος, αφού ΕΚΚΡΕΜΕΙ η ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ καταδίκη όσων αποδειχθούν αμετανόητοι φορείς της αίρεσης, οι οποίοι τότε και μόνο τότε θα απωλέσουν την Χάρη της Ιερωσύνης, με βάση την Ορθόδοξη Εκκλησιολογία.

Ο Άγιος Λουκάς Κριμαίας για τους υβριστές

 

Ο άνθρωπος που βρίζει, τον εαυτόν του βρίζει και αυτός που συκοφαντεί τον πλησίον του, τον εαυτό του συκοφαντεί και φανερώνει μ' αυτό τον τρόπο την ρυπαρότητα και την ακαθαρσία της ψυχής του. Αυτός που βρίζει, μιαίνει τον εαυτό του και όχι εκείνον που βρίζει. Μας κάνουν ακάθαρτους, όλα εκείνα που βγαίνουν από μέσα μας. Και από μέσα μας βγαίνουν, όχι μόνο τα λόγια αλλά και οι πράξεις και γενικά όλη η συμπεριφορά μας. Τα λόγια, τα έργα, ακόμα το βλέμμα, μας φανερώνουν την κατάσταση, που βρίσκεται η ψυχή μας. Αν τα λόγια μας είναι γεμάτα κακίες και συκοφαντίες, αν τα έργα μας δεν είναι καθαρά και όλη η συμπεριφορά μας δείχνει την κακία, την υπερηφάνεια, τη μεγαλομανία και την τάση, να προβάλλουμε τον εαυτό μας, αυτό μας κάνει ακάθαρτους...

ΑΙΡΕΣΕΙΣ, ΣΧΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΖΩΝΤΑΝΗ ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

 

Από ένα σπουδαίο κείμενο του αγαπητού εν Χριστώ Αδελφού κ. Σταύρου Μάρκου (πρώην Ματθαιϊκού που ζει στην Αυστραλία) με πρωτότυπο τίτλο "HERESIES, SCHISMS AND UNCANONICAL ACTS REQUIRE A LIVING SYNODICAL JUDGMENT" μεταφράζουμε με την ευγενική του άδεια και δημοσιεύουμε τα σημαντικότερα (κατά την γνώμη μας) αποσπάσματα. Εάν όλες οι παρατάξεις των ΓΟΧ (Ματθαιϊκοί και Ψευδοφλωρινικοί) είχαν κατανοήσει αυτά που γράφει ο Αδελφός μας, δεν θα υπήρχε η πολυδιάσπαση. Μακάρι να το κατανοήσουν, έστω και την ενδεκάτη...

 

Εισαγωγή στις Συνόδους και το Κανονικό Δίκαιο

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, από την εποχή των Αγίων Αποστόλων, έχει επιλύσει διαμάχες ή προβλήματα συγκαλώντας Συνόδους. Έτσι, όταν προέκυψε το ζήτημα σχετικά με την περιτομή και τους Νόμους του Μωυσή, οι Άγιοι Απόστολοι συναντήθηκαν στα Ιεροσόλυμα, όπως καταγράφεται στις Πράξεις των Αποστόλων (Κεφάλαιο 15). Οι Άγιοι Πατέρες μιμήθηκαν έτσι τους Αποστόλους συγκαλώντας Συνόδους, είτε γενικές, περιφερειακές, επαρχιακές είτε επισκοπικές, προκειμένου να επιλύσουν ζητήματα πρακτικής. Αυτές οι Σύνοδοι συζήτησαν και επέλυσαν ζητήματα Πίστης, επιβεβαιώνοντας την Ορθοδοξία (ορθή διδασκαλία) ενώ καταδίκασαν τις αιρέσεις (ψευδείς διδασκαλίες). Οι Σύνοδοι διατύπωσαν επίσης εκκλησιαστικούς νόμους που ονομάζονται Κανόνες, οι οποίοι είτε ορίζουν την καλή διαγωγή είτε ορίζουν το επίπεδο τιμωρίας για κακή διαγωγή. Μερικοί κανόνες ισχύουν μόνο για τους επισκόπους, άλλοι για τους ιερείς και τους διακόνους, και άλλοι για τον κατώτερο κλήρο και τους λαϊκούς. Πολλοί κανόνες ισχύουν για όλες τις τάξεις του κλήρου συλλογικά. Αρκετοί κανόνες ισχύουν τόσο για τον κλήρο όσο και για τους λαϊκούς.Το επίπεδο εξουσίας που κατέχει ένας Κανόνας διακρίνεται από την εξουσία της Συνόδου που τον επικύρωσε. Μερικοί Κανόνες είναι καθολικοί και δεσμευτικοί για ολόκληρη την Εκκλησία, ενώ άλλοι είναι δεσμευτικοί μόνο σε τοπική κλίμακα. Επίσης, ένας Κανόνας είναι μόνο ένα άρθρο του νόμου και δεν αποτελεί εκτέλεση του νόμου. Για να εκτελεστεί ένας Κανόνας, η κατάλληλη εξουσία πρέπει να τον θέσει σε ισχύ. Η εξουσία διαφέρει ανάλογα με τον βαθμό του κατηγορουμένου. Σύμφωνα με τους ίδιους τους Κανόνες, ένας επίσκοπος απαιτεί να δικαστούν δώδεκα επίσκοποι και να εφαρμοστούν οι κανόνες για την καταδίκη του. Ένας πρεσβύτερος απαιτεί να δικαστούν και να καταδικαστούν έξι επίσκοποι και ένας διάκονος απαιτεί τρεις επισκόπους. Ο κατώτερος κλήρος και οι λαϊκοί απαιτούν τουλάχιστον έναν επίσκοπο για να τους θέσει σε εκκλησιαστική δίκη ή να τους τιμωρήσει εφαρμόζοντας τους κανόνες σε αυτούς. Αλλά στην περίπτωση των λαϊκών, ένας μόνο πρεσβύτερος μπορεί να εκτελέσει τον Κανόνα εάν του έχει απονεμηθεί το αξίωμα του πνευματικού, και ως εκ τούτου έχει την εξουσία του επισκόπου να συγχωρεί αμαρτίες και να εφαρμόζει επιτίμια. Ωστόσο, μέχρι να συγκληθεί αυτή η αρμόδια εκκλησιαστική αρχή και να εφαρμόσει επίσημα τους Κανόνες στο άτομο οποιουδήποτε βαθμού, το άτομο αυτό «υπόκειται» μόνο σε τιμωρία, αλλά δεν έχει ακόμη τιμωρηθεί. Διότι οι Κανόνες δεν εκτελούνται μόνοι τους, αλλά πρέπει να εκτελούνται από την οντότητα που έχει την εξουσία να εφαρμόζει τους Κανόνες.

Το Κανονικό Δίκαιο μπορεί να εκτελεστεί μόνο από εκείνους που έχουν εξουσία

Για να πραγματοποιηθεί η εκτέλεση του νόμου, απαιτείται μια αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του νόμου. Μια αρμόδια αρχή υπολογίζεται με βάση την αρχή «το μεγαλύτερο κρίνει το μικρότερο». Έτσι, υπάρχουν Κανόνες που εξηγούν ποιος έχει την εξουσία να κρίνει άτομα σύμφωνα με τους Κανόνες.

Ένας λαϊκός μπορεί να κριθεί, να αφοριστεί ή να αναθεματιστεί μόνο από τον δικό του επίσκοπο ή από τον δικό του ιερέα, εφόσον ο ιερέας έχει την άδεια του δικού του επισκόπου (δηλαδή, ένας ιερέας που είναι πνευματικός).

Ένας διάκονος μπορεί να κριθεί μόνο από τον τοπικό του επίσκοπο μαζί με τρεις άλλους επισκόπους, και ένας πρεσβύτερος μπορεί να κριθεί μόνο από τον τοπικό του επίσκοπο μαζί με έξι άλλους επισκόπους. 

Ένας επίσκοπος πρέπει να κριθεί από τον μητροπολίτη του μαζί με τουλάχιστον δώδεκα άλλους επισκόπους. Εάν η επαρχία δεν έχει δώδεκα επισκόπους, πρέπει να προσκαλέσει επισκόπους από άλλες επαρχίες να συμμετάσχουν στη δίκη και την κατάθεση. 

Όσο για έναν Μητροπολίτη, μπορεί να κριθεί μόνο από Σύνοδο στην οποία προεδρεύει ο δικός του Πατριάρχης ή Εθνάρχης, και στην οποία παρευρίσκονται όλοι οι επίσκοποι της τοπικής Εκκλησίας. Στην περίπτωση που ο Πατριάρχης ή ένας Εθνάρχης πρόκειται να καθαιρεθεί, αυτή η δίκη και η καθαίρεση μπορούν να θεσμοθετηθούν μόνο από Οικουμενική ή Πανορθόδοξη Σύνοδο που αποτελείται από άλλους Πατριάρχες, Μητροπολίτες και Επισκόπους, και αυτό συνέβαινε πάντα στην εκκλησιαστική ιστορία. Έτσι, ο Πατριάρχης Νεστόριος της Νέας Ρώμης καθαιρέθηκε από την Τρίτη Οικουμενική Σύνοδο. Ο Πατριάρχης Διόσκορος Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε από την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο. Αρκετοί Πατριάρχες καθαιρέθηκαν από την Έκτη Οικουμενική Σύνοδο. Το 1054, ο Πάπας της Ρώμης καθαιρέθηκε από μια Πανορθόδοξη Σύνοδο. 

Έτσι, υπάρχει μια ιεραρχία εξουσίας στο Κανονικό Δίκαιο, αλλά υπάρχει επίσης μια ιεραρχία εξουσίας όσον αφορά το ποιος είναι αρμόδιος να εκτελέσει το Κανονικό Δίκαιο. Ένας λαϊκός μπορεί να αφοριστεί μόνο από τον δικό του επίσκοπο ή από τον δικό του πρεσβύτερο που έχει την ευλογία του επισκόπου. Ένας αναγνώστης ή υποδιάκονος μπορεί να καθαιρεθεί μόνο από τον δικό του επίσκοπο. Ένας διάκονος μπορεί να καθαιρεθεί μόνο από τον δικό του επίσκοπο και τρεις άλλους επισκόπους. Ένας πρεσβύτερος μπορεί να καθαιρεθεί μόνο από τον δικό του επίσκοπο και έξι άλλους επισκόπους. Ένας επίσκοπος μπορεί να καθαιρεθεί μόνο από τον δικό του μητροπολίτη και δώδεκα άλλους επισκόπους. Ένας μητροπολίτης μπορεί να καθαιρεθεί μόνο από τον δικό του πατριάρχη και τουλάχιστον δώδεκα άλλους μητροπολίτες και επισκόπους. Ένας πατριάρχης μπορεί να καθαιρεθεί μόνο από μια Οικουμενική ή Πανορθόδοξη Σύνοδο που αποτελείται από διάφορους πατριάρχες, μητροπολίτες και επισκόπους. Έτσι, «ο κατώτερος κρίνεται από τον μεγαλύτερο». Εάν αυτή η διαδικασία δεν εκτελεστεί, τότε ακόμη και αν οι κατηγορούμενοι υπόκεινται σε αφορισμό, καθαίρεση ή αναθεματισμό, παραμένουν μόνο υπεύθυνοι και όχι πραγματικά καταδικασμένοι μέχρι να τους καταδικάσει μια έγκυρη αρχή. Αυτός είναι ο νόμος της Εκκλησίας και δεν μπορεί να καταργηθεί.

Μέχρι να κριθούν οι κατηγορούμενοι με βάση την κανονική τους εξουσία, δεν έχουν ακόμη πραγματικά καθαιρεθεί, αφοριστεί ή αναθεματιστεί.

Μέχρι να λάβει χώρα η παραπάνω κανονική διαδικασία, ο κατηγορούμενος λαϊκός, αναγνώστης, υποδιάκονος, διάκονος, πρεσβύτερος, επίσκοπος, μητροπολίτης ή πατριάρχης δεν είναι καθηρημένοι ούτε αναθεματισμένοι. Ακόμα κι αν οι Ιεροί Κανόνες των Αποστόλων, οι Οικουμενικές Σύνοδοι, οι Περιφερειακές Σύνοδοι ή οι Άγιοι Πατέρες προτείνουν την τιμωρία του κατηγορουμένου, η ποινή αυτή δεν επιβάλλεται στον κατηγορούμενο μέχρι η ζωντανή αρχή (είτε πρόκειται για το επαρχιακό συμβούλιο, το περιφερειακό συμβούλιο είτε για το γενικό συμβούλιο) να εκτελέσει τον αφορισμό, την καθαίρεση ή τον αναθεματισμό. Διότι οι ίδιοι οι Ιεροί Κανόνες είναι απλώς συστάσεις ή κυρώσεις. Δεν αποτελούν αυτόματες εκτελέσεις του νόμου. Η εκτέλεση του νόμου πρέπει να γίνεται από την αρμόδια εκκλησιαστική αρχή, ανάλογα με την περίπτωση.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, η πλειονότητα των κανόνων διατυπώνει την ποινή ως «ας καθαιρεθεί» ή «ας αφοριστεί» ή «ας αναθεματιστεί» αντί για «έχει ήδη καθαιρεθεί» ή «έχει ήδη αφοριστεί» ή «έχει ήδη αναθεματιστεί». Αυτό δεν ισχύει μόνο για παραβιάσεις της πρακτικής, αλλά ακόμη και για παραβιάσεις της Πίστης. Διότι ούτε τα αναθέματα εκτελούνται από τους ίδιους τους Κανόνες. Αντίθετα, τα αναθέματα πέφτουν στο κεφάλι του κατηγορουμένου μόνο όταν μια ζωντανή εκκλησιαστική αρχή εφαρμόζει τους Κανόνες και τα εκπέμπει στον κατηγορούμενο ονομαστικά. Έτσι, αν ένας λαϊκός, αναγνώστης, υποδιάκονος, διάκονος, πρεσβύτερος, επίσκοπος, μητροπολίτης ή πατριάρχης αρχίσει να κηρύττει αίρεση «με γυμνό κεφάλι» και δεν μετανοήσει για αυτήν την αίρεση, και ειδικά αν αυτή η αίρεση έχει καταδικαστεί από προηγούμενες Συνόδους της Εκκλησίας, τότε ένα τέτοιο άτομο είναι σίγουρα «άξιο αναθέματος» ή «υπόκειτο σε αναθεματισμό», αλλά μόνο όταν μια αρμόδια εκκλησιαστική αρχή κρίνει και αναθεματίσει πραγματικά τον κατηγορούμενο, ο τελευταίος μπορεί να χαρακτηριστεί «ήδη αναθεματισμένος».

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αθωνίτης, σε μια υποσημείωση που περιέχεται στο Πηδάλιο, το καθιστά αυτό απολύτως σαφές. Η εξήγησή του παρέχεται παρακάτω:

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι ποινές που προβλέπονται από τους κανόνες, όπως η καθαίρεση, ο αφορισμός και ο αναθεματισμός, επιβάλλονται σε τρίτο πρόσωπο σύμφωνα με τη γραμματική χρήση, καθώς δεν υπάρχει διαθέσιμη προστακτική. Σε τέτοιες περιπτώσεις, για να εκφραστεί μια εντολή, θα ήταν απαραίτητο το δεύτερο πρόσωπο. Θα εξηγήσω το θέμα καλύτερα. Οι κανόνες δίνουν εντολή στο συμβούλιο των ζώντων επισκόπων να καθαιρέσει τους ιερείς ή να τους αφορίσει ή ν αναθεματίσει τους λαϊκούς που παραβιάζουν τους κανόνες. Ωστόσο, αν η σύνοδος δεν πραγματοποιήσει στην πραγματικότητα την καθαίρεση των ιερέων, ή τον αφορισμό ή αναθεματισμό των λαϊκών, δεν είναι στην πραγματικότητα ούτε καθαιρεμένος, ούτε αφορισμένος,ούτε αναθεματισμένος.  

Είναι, ωστόσο, υπόδικος – εδώ, όσον αφορά την καθαίρεση, τον αφορισμό και τον αναθεματισμός, αλλά εκεί όσον αφορά τη θεία δίκη. Όπως ακριβώς όταν ένας βασιλιάς διατάζει τον δούλο του να μαστιγώσει κάποιον άλλον που έκανε κάτι που τον προσέβαλε, αν ο εν λόγω σκλάβος δεν εκτελέσει την εντολή του βασιλιά, θα υπόκειται σε μαστίγωμα.

Έτσι, αυτοί οι ανόητοι άνθρωποι κάνουν ένα μεγάλο λάθος που λένε ότι αυτή τη στιγμή όλοι όσοι βρίσκονται σε ιερές τάξεις και έχουν χειροτονηθεί αντίθετα με τους κανόνες έχουν στην πραγματικότητα καθαιρεθεί από τα αξιώματά τους. Είναι μια ιεροκατήγορη γλώσσα που φλυαρεί ανοησίες έτσι χωρίς να καταλαβαίνει ότι η προσταγή των κανόνων, χωρίς την έμπρακτη δραστηριότητα του δεύτερου προσώπου, ή, πιο απλά, της συνόδου, παραμένει ανεκτέλεστη, και δεν λειτουργεί άμεσα και από μόνη της πριν από την κρίση.

Οι ίδιοι οι Απόστολοι εξηγούν τους εαυτούς τους στο 46ο κανόνα τους χωρίς αμφιβολία, αφού δεν λένε ότι οποιοσδήποτε επίσκοπος ή πρεσβύτερος που δέχεται βάπτισμα που τελείται από αιρετικούς είναι ήδη και ταυτόχρονα καθαιρεμένοι, αλλά δίνουν αυτοί την εντολή να καθαιρεθεί ή, τουλάχιστον, να δικαστεί και, αν αποδειχθεί ότι το έκανε, τότε «διατάζουμε να αφαιρεθούν η Ιερωσύνη τους», λένε, «μέσω της απόφασής σας».

’

(Σχόλιο ιστολογίου: Ιδού και το πρωτότυπο σχόλιο του Αγίου Νικοδήμου που διαλύει τις ακραίες ζηλωτικές πλάνες. Βέβαια οι ΑΝΟΗΤΟΙ (όπως τους αποκαλεί ο ίδιος ο Άγιος) της εποχής μας, έχουν βρει την γελοιδάστετη δικαιολογία ότι τάχα ο Άγιος δεν αναφέρεται σε θέματα Πίστεως, αλλά το παράδειγμα που ο Άγιος φέρνει (αποδοχή του βαπτίσματος των αιρετικών) τους διαψεύδει πανηγυρικά).   

Συνεπώς, ακόμη και αν μια προηγούμενη σύνοδος, είτε Οικουμενική είτε Πανορθόδοξη, έχει ορίσει την αναθεμάτιση των καινοτόμων, αυτό αποτελεί μόνο τη σύσταση και όχι την εκτέλεση του αναθέματος. Το ανάθεμα εκτελείται στους καινοτόμους μόνο όταν μια αρμόδια εκκλησιαστική αρχή εφαρμόσει τους κανόνες και τα αναθέματα στους εν λόγω καινοτόμους. Εάν οι καινοτόμοι είναι λαϊκοί, αρκεί ένας επίσκοπος για να το κάνει αυτό. Εάν οι καινοτόμοι είναι διάκονοι, τότε μόνο ο δικός τους επίσκοπος και τρεις άλλοι επίσκοποι έχουν την εξουσία να τους αναθεματίσουν. Εάν οι κατηγορούμενοι είναι ιερείς, τότε μόνο ο δικός τους επίσκοπος και έξι άλλοι επίσκοποι έχουν την εξουσία να το κάνουν αυτό. Εάν οι καινοτόμοι είναι επίσκοποι, τότε μόνο ο δικός τους μητροπολίτης και δώδεκα άλλοι επίσκοποι έχουν την εξουσία να τους αναθεματίσουν. Εάν αυτοί που κηρύττουν την αίρεση είναι πατριάρχες ή εθνάρχες, τότε μόνο μια Πανορθόδοξη Σύνοδος που αποτελείται από πατριάρχες, μητροπολίτες, επισκόπους, πρεσβυτέρους και διακόνους μπορεί να τους αναθεματίσει.

Οι 15ος Κανόνας της Πρωτοδευτέρας απαγορεύει επίσης σε έναν Μητροπολίτη να διακόψει την κοινωνία με τον δικό του Πατριάρχη πριν από μια Συνοδική δίκη και καταδίκη:«Οι κανόνες που έχουν θεσπιστεί σχετικά με τους Πρεσβύτερους, τους Επισκόπους και τους Μητροπολίτες εφαρμόζονται ακόμη περισσότερο στους Πατριάρχες. Έτσι, σε περίπτωση που κάποιος Πρεσβύτερος ή Επίσκοπος ή Μητροπολίτης τολμήσει να αποσχιστεί ή να αποστατήσει από την κοινωνία του δικού του Πατριάρχη και παραλείψει να αναφέρει το όνομά του σύμφωνα με το έθιμο που έχει οριστεί και οριστεί στη θεία Μυσταγωγία, αλλά, πριν εκδοθεί συνοδική ετυμηγορία και εκδοθεί εναντίον του κρίση, δημιουργήσει σχίσμα, η αγία Σύνοδος έχει ορίσει ότι το άτομο αυτό θα θεωρείται ξένο προς κάθε ιερατικό λειτούργημα μόνο εάν καταδικαστεί για την παράβαση του νόμου. Συνεπώς, αυτοί οι κανόνες έχουν σφραγιστεί και οριστεί ως προς τα άτομα που με το πρόσχημα των κατηγοριών κατά των δικών τους προέδρων αποστασιοποιούνται και δημιουργούν σχίσμα και διαταράσσουν την ένωση της Εκκλησίας...»

Στον ίδιο Κανόνα, ωστόσο, γίνεται μια εξαίρεση:«Αλλά όσον αφορά εκείνα τα άτομα, από την άλλη πλευρά, τα οποία, λόγω κάποιας αίρεσης που καταδικάστηκε από ιερές Συνόδους ή Πατέρες, αποσύρονται από την κοινωνία με τον πρόεδρό τους, ο οποίος, δηλαδή, κηρύττει την αίρεση δημόσια και τη διδάσκει απροκάλυπτα στην εκκλησία, τέτοια άτομα όχι μόνο δεν υπόκεινται σε καμία κανονική ποινή επειδή έχουν απομονωθεί από κάθε κοινωνία με αυτόν που ονομάζεται Επίσκοπος πριν από την έκδοση οποιασδήποτε συνοδικής ή συνοδικής απόφασης, αλλά, αντίθετα, θα θεωρηθούν άξιοι να απολαύσουν την τιμή που τους αρμόζει μεταξύ των Ορθοδόξων Χριστιανών. Διότι δεν έχουν αψηφήσει Επισκόπους, αλλά ψευδοεπισκόπους και ψευδοδιδασκάλους· και δεν έχουν διασπάσει την ένωση της Εκκλησίας με κανένα σχίσμα, αλλά, αντίθετα, έχουν επιδείξει επιμέλεια για να σώσουν την Εκκλησία από σχίσματα και διαιρέσεις».

Αλλά αυτή η απομόνωση από τον εκκλησιαστικό πρόεδρο πριν από την επίσημη καταδίκη του δεν σημαίνει ότι η καταδίκη είναι περιττή. Σίγουρα είναι απαραίτητη και πρέπει να λάβει χώρα στο μέλλον. Αλλά για να προστατευτεί κανείς από τις αιρέσεις που κηρύττει ο πρόεδρος, επιτρέπεται να διακόψει πρόωρα την κοινωνία. Έτσι, αυτός ο κανόνας δεν αποκλείει με κανέναν τρόπο την ανάγκη μιας Συνόδου Επισκόπων να κρίνει αυτόν που κηρύττει την αίρεση. Διότι χωρίς την κρίση, ο αιρετικός διατηρεί τη θέση του. Για να επαναλάβουμε τα λόγια του Αγίου Νικοδήμου: «Εάν όμως η σύνοδος δεν πραγματοποιήσει στην πραγματικότητα την καθαίρεση των ιερέων ή τον αφορισμό ή τον αναθεματισμό των λαϊκών, δεν είναι ούτε στην πραγματικότητα καθαιρεμένος, ούτε αφορισμένος,ούτε αναθεματισμένος.