Συμπληρωματική απάντηση σε αναβαπτιστικά επιχειρήματα

 

Το 2023 κυκλοφόρησε ένα κείμενο με τίτλο "Υπάρχει Οικονομία εις το κατ' επίχυσιν Βάπτισμα". Αν και στο παρόν ιστολόγιο έχουμε αποδείξει (ενδεικτικά εδώ: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2025/04/blog-post_28.html και εδώ: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2025/05/blog-post.html) ότι η απάντηση στο ως άνω ερώτημα είναι καταφατική, θα προσθέσουμε και μερικά σχόλια στο εν λόγω κείμενο:

α) Ο συγγραφέας γράφει (σελ. 6) ότι τάχα η Συνοδική Απόφαση του 1763 επί Πατριάρχου Ιωαννικίου που επικρίνει τις βαπτίσεις σε λεκάνες "θεωρεῖ ὅτι τά βρέφη ἔμειναν ὅπως ἦταν πρίν νά βαπτισθοῦν, προφανῶς ἀβάπτιστα". Όμως κάτι τέτοιο δεν συμπεραίνεται ευθέως. Διότι ναι μεν, μπορεί η Απόφαση να αναφέρει με μια δόση υπερβολής πως ένα τέτοιου τρόπου Βάπτισμα "δέν προξενεῖ καμμίαν ψυχικήν ὠφέλειαν εἰς τόν βαπτιζόμενον", ωστόσο πουθενά δεν αμφισβητεί το κύρος του Μυστηρίου ούτε επιτάσσει Αναβαπτισμό. Αυτό άλλωστε το παραδέχεται και ο ίδιος ο συγγραφέας στην επόμενη σελίδα (σελ. 7): "Ἡ Σύνοδος δέν ἐξέφρασε κάτι σχετικό, πού νά προτρέπῃ ἄμεσα τήν ἐπανάληψη τοῦ βαπτίσματος, ἕνεκα τῆς παραλήψεως τῶν Καταδύσεων", θεωρώντας το μάλιστα απαράδεκτο και αντιφατικό. Όπως και να έχει όμως, το δεδομένο είναι πως η Σύνοδος αυτή δεν θεσπίζει τον Αναβαπτισμό, παρά το ότι οι Βαπτίσεις έγιναν σε διάφορα σκεύη π.χ. τεντζέρηδες, αγγεία (βλ. Μανουήλ Γεδεών, Κανονικαί Διατάξεις, τόμ. Β΄, σελ. 461).

β) Εν συνεχεία αναφέρεται στον περίφημο Όρο του 1755 περί Αναβαπτισμού τον οποίο όμως ψευδώς αποκαλεί "Συνοδικό", ενώ είναι γνωστό ότι τον υπέγραψε μόνος του, δικτατορικώς αγνοώντας τη Σύνοδό του, ο Πατριάρχης Κύριλλος ο Ε΄, κατά παράβαση του ΛΔ΄ Αποστολικού Κανόνα ("μηδὲ ἐκεῖνος ἄνευ τῆς πάντων γνώμης ποιείτω τι"), αργότερα δε εξανάγκασε και τους άλλους δύο, εκ των τριών, Πατριάρχες να τον υπογράψουν. 

Από το διαφωτιστικό κείμενο "Ακολουθία διαφωτιστική κατά Κυρίλλου"

γ) Τα έργα του Πατριάρχου Καλλινίκου εκ Ζαγοράς αποδεικνύουν αυτόν άνδρα ακραιφνή Ορθόδοξο και σφόδρα αντιπαπικό, και ο συγγραφέας αμαρτάνει αποκαλώντας τον "λατινίζοντα" και "λατινόφρονα", μόνο και μόνο επειδή ο Καλλίνικος, σύμφωνος με τον Άγιο Μάρκο Ευγενικό και την Πανορθόδοξη Σύνοδο του 1484, θεωρούσε ότι οι Λατίνοι πρέπει να αναμυρώνονται και όχι να αναβαπτίζονται. Αλλά και οι υπόλοιποι Αρχιερείς που αντέδρασαν στην απόφαση του Κυρίλλου, υπήρξαν επίσης "ἀκραιφνεῖς ζηλωταὶ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ σφοδρότατοι αντιπαπισταί" (Ευαγγέλου Σκουβαρά, Στηλιτευτικά κείμενα του ΙΗ΄ αιώνος [Κατά των Αναβαπτιστών], Αθήνα, 1967, σελ. 53). Σημειωτέον δε ότι ο Κύριλλος όχι μόνο ως πάπας δογμάτισε περιφρονώντας τους συνεπισκόπους της Συνόδου του, όπως είπαμε, αλλά και οι άνθρωποί του με τη βοήθεια των κρατούντων Οθωμανών καταδίωξαν με μανία τους αντιφρονούντες και άλλους εξόρισαν, άλλους φυλάκισαν και άλλους κακοποίησαν φθάνοντας μέχρι του σημείου να προσπαθήσουν να δηλητηριάσουν δύο φορές τον Καλλίνικο! Πού ακούστηκε ποτέ Γνήσιοι Ορθόδοξοι να διώκουν τους αντιπάλους τους; Πάντοτε το αντίθετο συνέβαινε. Και όμως ο συγγραφέας όχι μόνο δικαιολογεί τους διωγμούς, αλλά και θεωρεί "δειλούς" του αντιδρώντας στον Κύριλλο, ότι τάχα λόγω δειλίας απέναντι στους Λατίνους δεν απέρριπταν το Βάπτισμά τους. Μα αν ήταν δειλοί, τότε θα υπέκυπταν μπροστά στη βία του Κυρίλλου και δεν θα αντιμετώπιζαν με τόσο θάρρος εξορίες, φυλακίσεις και δολοφονικές απόπειρες!  

δ) Για το "κατά αλήθειαν Βάπτισμα" του ΜΖ΄ Αποστολικού Κανόνος (σελ. 13) έχουμε ήδη απαντήσει (εδώ: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2022/05/blog-post_6.html) με τα εξής: "Το ποιο είναι το "κατά αλήθειαν βάπτισμα", το αναφέρει ρητά ο ιερός ερμηνευτής Βαλσαμών: "Κατὰ ἀλήθειαν βαπτίζεταί τις, ὅταν κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν ἅπαξ βαπτισθῇ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εἴ τις γοῦν ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, τὸν οὕτω βαπτισθέντα ὡς ἐξ ὑπαρχῆς ἀμερίμνως ἀναβαπτίσῃ, καθαιρεθήσεται" (P.G. 137, 132)". Αυτό ο συγγραφέας είτε δεν το γνώριζε (πράγμα ανεπίτρεπτο για όποιον θέλει να ασχολείται σοβαρά με τέτοια θέματα) είτε το απέκρυψε επειδή δεν εξυπηρετούσε την άποψή του. Η θέση λοιπόν του Καλλινίκου (ότι η Εκκλησία αποδέχεται ως κατά αλήθειαν Βάπτισμα το τελεσθέν στο όνομα της Αγίας Τριάδος) δεν ήταν προσωπική του γνώμη, αλλά κοινό φρόνημα της πλειοψηφίας των Πατέρων (ενδεικτικά αναφέρω τον Άγιο Ιερομάρτυρα Πάπα Στέφανο - τον οποίο ο συγγραφέας δεν αναγνωρίζει ως άγιο, παρά το γεγονός ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 3 Αυγούστου - και τους Αγίους Αυγουστίνο, Ιερώνυμο και Βικέντιο εκ Λειρίνης [σχετικά εδώ: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2026/08/blog-post.html] και των Συνόδων (Αρελάτης 314, Α΄ Οικουμενικής, Β΄ Οικουμενικής, Ζ΄ Οικουμενικής, Πανορθοδόξων Κωνσταντινουπόλεως 1484 και Μόσχας 1666). Σημειωτέον ότι ο Άγιος Κυπριανός, ο οποίος εκφράζει την αντίθετη άποψη, δεν επέβαλε τη γνώμη του αναθεματίζοντας όσους δεν ήθελαν να τον ακολουθήσουν, αλλά παρέμεινε σε κοινωνία με εκείνους που είχαν την αντίθετη θέση (περισσότερα λίαν προσεχώς στις εκδόσεις που ετοιμάζω των έργων του Αγίου Ιερωνύμου ["Κατά Λουκιφεριανών"] και του Αγίου Αυγουστίνου ["Κατά Δονατιστών"]). 

ε) Ο συγγραφέας αναφέρει ότι ο Όρος του 1755 δεν ανατράπηκε με νέο Όρο (πολύ σωστά αναφέρει ότι αυτό συνέβη εξαιτίας του φόβου του όχλου, αποκρύπτοντας όμως ότι ο όχλος ενεργούσε με άλλα συμφέροντα, οικονομικής κυρίως φύσεως, και όχι με εκκλησιαστικά κριτήρια). Όμως στην πράξη ο Όρος αυτός δεν έγινε ποτέ αποδεκτός πανορθοδόξως και ελάχιστοι τον εφάρμοσαν, ανοίγοντας όμως ζήτημα που θα επιλυθεί τελεσίδικα σε μία πραγματική μέλλουσα Πανορθόδοξη Σύνοδο.

στ) Τα όσα έπειτα ο συγγραφέας σε αρκετές σελίδες καταμαρτυρεί κατά του βαπτίσματος αιρετικών, προπαθεί να τα εφαρμόσει και στους Ορθοδόξους που παραβαίνουν τον τύπο ισχυριζόμενος (σελ. 49) πως "ὅ,τι ἰσχύει διά τούς κακοδόξους πού καταφρονοῦν τόν διαταχθέντα ὑπό τῆς Ἐκκλησίας Τύπο τοῦ Βαπτίσματος, τό ἴδιο ἰσχύει καί διά τόν ἱερέα τόν ἐντός Ἐκκλησίας ὑπάρχοντα"!!! Και πού βασίζεται για να υποστηρίξει την τρομερά κακόδοξη αυτή θέση; Στον περιβόητο William Parker (1811-1879) ο οποίος υπήρξε Αγγλικανός που αρνήθηκε να γίνει Ορθόδοξος για να μην ξαναβαπτιστεί και στο τέλος κατέληξε Παπικός! Αυτά είναι τα αποτελέσματα του να δίνει κανείς σημασία στον Τύπο και όχι στην Ουσία...

ζ) Η επίκληση από τον συγγραφέα (σελ. 52) της Συνόδου του 1829 και της προγενέστερής της του 1807 (σελ. 53) και πάλι δεν δίνει σε αυτόν κανένα επιχείρημα υπέρ του Αναβαπτισμού. Αντιθέτως αποδεικνύει περίτρανα ότι και τότε  (100 χρόνια προ του νέου ημερολογίου και του Οικουμενισμού) υπήρχαν κληρικοί που βάπτιζαν έτσι, αλλά καμία Σύνοδος δεν τόλμησε να ζητήσει επανάληψη του Μυστηρίου! Ήδη εδώ έχουμε αποδείξει ότι αυτή η πρακτική πάει αιώνες πίσω: https://krufo-sxoleio.blogspot.com/2025/05/blog-post.html

η) Σε άλλο σημείο πάλι (σελ. 55) υιοθετεί άκριτα την λανθασμένη άποψη ότι το κλινικό Βάπτισμα αποτελεί κώλυμα Ιερωσύνης τάχα επειδή δεν υπάρχουν οι καταδύσεις... Μία απλή ανάγνωση όμως του σχετικού Κανόνος (ΙΒ΄ της Νεοκαισαρείας) αρκεί για να αποδειχθεί το σφάλμα: "Ἐὰν νοσῶν τις φωτισθῇ, εἰς πρεσβυτέριον ἄγεσθαι οὐ δύναται, οὐκ ἐκ προαιρέσεως γὰρ ἡ πίστις αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐξ ἀνάγκης, εἰμὴ τάχα διὰ τὴν μετὰ ταῦτα αὐτοῦ σπουδὴν καὶ πίστιν καὶ διὰ σπάνιν ἀνθρώπων". Τί μας λέει εδώ ο Κανόνας; Ότι δεν μπορεί ο τιοιυτοτρόπως βαπτισθείς να γίνει κληρικός επειδή δεν υπάρχουν οι καταδύσεις; Όχι, βέβαια! Αλλά επειδή η πίστη του προέρχεται από ανάγκη και όχι από προαίρεση! Παρόλα αυτά αφήνει και ένα περιθώριο Οικονομίας και δέχεται την χειροτονία εάν στην πορεία ο βαπτισθείς αποδείξει την πίστη του ή υπάρχει έλλειψη ανθρώπων προς ιερωσύνη.

Ν. Μ.