Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2026
The Ecclesiological Legacy of Saint Chrysostomos the New Confessor - Presbyter Dr. Jiří Ján
Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2025
Παρασκευή 5 Σεπτεμβρίου 2025
Ακόμη μία εξαιρετική ορθόδοξη ομιλία σε μια εποχή ...ψευδογνησιορθοδοξίας
Πολλά τα έτη σου, π. Νικόδημε, και ο Θεός να φωτίσει όσους σε φθονούν και σε ζηλεύουν και να συγχωρήσει τους εθνικιστές υβριστές σου!
Κυριακή 18 Μαΐου 2025
Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2025
Σάββατο 2 Νοεμβρίου 2024
Σάββατο 23 Μαρτίου 2024
Ιστορικό ντοκουμέντο: Ομιλία Διονυσίου Μπατιστάτου για τα 50 χρόνια από την αλλαγή του Ημερολογίου (1974)
(ΠΗΓΗ: https://dionysiosmpatistatos.blogspot.com/2024/03/50-1974.html )
Σαν σήμερα 10/23 Μαρτίου συμπληρώνονται 100 έτη από την αυθαίρετη και αντιεκκλησιαστική Ημερολογιακή Καινοτομία του 1924, που δίχασε το Πλήρωμα της Εκκλησίας της Ελλάδος. Στις 10/23 Μαρτίου 1974 έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη μία εκδήλωση, επί τη συμπληρώσει 50 ετών από την Καινοτομία, στην οποία κεντρικός ομιλητής ήταν ο αείμνηστος Διονύσιος Μπατιστάτος. Ο πολιός Ιερεύς π. Γεώργιος Κεπάπογλου - στον οποίο οι ευχαριστίες - κατέγραψε την ομιλία αυτή και σήμερα (50 χρόνια μετά) έχουμε την ευλογία να την ακούσουμε, με την ελπίδα να λυθεί το ζήτημα αυτό το συντομότερο για το καλό της Ορθοδοξίας! Αξίζει να ακούσουμε τις ορθές εκκλησιολογικές θέσεις που εξέφρασε ο μακαριστός καθηγητής, όπως τις παρέλαβε από τον πνευματικό του πατέρα, τον Άγιο πρ. Φλωρίνης Χρυσόστομο Καβουρίδη (+1955).
Κυριακή 10 Μαρτίου 2024
Ομιλία στην Κυριακή της Απόκρεω - π. Παρθένιος Τσιτσιμπάκος (+2004)
Έχω τονίσει και αλλού ότι "Παλαιοημερολογιτισμός" δεν σημαίνει μόνο σκότος και χριστεμπορία, αλλά και φως και Αληθινή Ορθοδοξία. Μέσα στην Εκκλησία του Χριστού συναυξάνονται σίτος και ζιζάνια και οφείλουμε όπως επιδεικνύουμε τα αγκάθια και τσουκνίδια για να προστατεύονται οι αδελφοί μας, έτσι να προβάλλουμε και τα όμορφα και εύοσμα λουλούδια του κήπου. Την Κρίση βεβαίως την έχει ο Κύριος, αλλά ένας Χριστιανός πληροφορείται από την συνείδησή του ποιοι είναι όντως άνθρωποι του Θεού και ποιοι είναι απατεώνες. Εις μνημόσυνον ενός ανθρώπου του Θεού, του μακαριστού π. Παρθενίου Τσιτσιμπάκου (εφημερίου του Ι. Ν. Μεταμορφώσεως Κυψέλης) αναρτώ την ομιλία που εκφώνησε την Κυριακή της Απόκρεω του 1974, οδηγώντας τους ακροατές σε ένα ταξίδι στον χρόνο, πενήντα χρόνια πριν. Φέτος συμπληρώνονται επίσης είκοσι έτη από την εκδημία του και το κενό του φαντάζει ακόμη πιο δυσαναπλήρωτο. Ο Θεός να μας ελεήσει με τις πρεσβείες του π. Παρθενίου!
Τρίτη 13 Φεβρουαρίου 2024
Τρίτη 31 Οκτωβρίου 2023
Χωρισμός Ἐκκλησίας καί Πολιτείας, ἀπαλλοτρίωσις ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας καί θέσις τῶν κληρικῶν - μακαριστοῦ π. Ἀθανασίου Μυτιληναίου
†.Είναι μου φαίνεται πάρα πολύ διαφωτιστική αυτή η περικοπή :«Οὐκ ἔσται τοῖς ἱερεῦσι τοῖς Λευίταις, ὅλῃ φυλῇ Λευί, μερὶς οὐδὲ κλῆρος μετὰ Ἰσραήλ· καρπώματα Κυρίου ὁ κλῆρος αὐτῶν, φάγονται αὐτά./κλῆρος δὲ οὐκ ἔσται αὐτοῖς ἐν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτῶν· Κύριος αὐτὸς κλῆρος αὐτοῦ, καθότι εἶπεν αὐτῷ.» (Δευτ. 18,1-2) "Δεν θα υπάρξη και δεν θα δοθή στους ιερείς εκ της φυλής Λευϊ και εις ολόκληρον την φυλήν Λευϊ μερίδιον ούτε κληρονομία μεταξύ του ισραηλιτικού λαού. Πρόσοδος και κληρονομία αυτών και μέσα διατροφής των θα είναι αι προς Κυριον θυσίαι και προσφοραί των Ισραηλιτών. Δεν θα έχουν αυτοί κληροναμίαν γης μεταξύ των αδελφών των Ισραηλιτών· κληρονομία των θα είναι, ο ίδιος ο Θεός, όπως και είπεν εις αυτούς." Παρότι είναι τόσο παλιά βλέπετε, ότι, η ζωή είναι ένας τροχός και γυρίζει - γυρίζει - γυρίζει..
Τότε έλεγε ο Θεός ότι δεν θα είχανε μέρος γής, στην εποχή μας κινείται η Πολιτεία, να αποχωριστεί από την Εκκλησία - ένα πολύ επίκαιρο θέμα αυτό - και ακόμη να αφαιρεθεί και η περιουσία της Εκκλησίας. Βέβαια, πολλά πράγματα λέγονται και τονίζονται γύρω από το θέμα της περιουσίας της Εκκλησίας, και του χωρισμού της Εκκλησίας από την Πολιτεία· δέν θα ήθελα να μείνω στο θέμα του χωρισμού της Πολιτείας απο την Εκκλησία, ίσως κάποτε άλλοτε μας δοθεί μία ευκαιρία για αυτό, ίσως, αλλά μόνο στο θέμα της αφαιρέσεως της περιουσίας.
Όταν λέμε ότι γιατί να μην έχει αξιοποιηθεί αυτή η περιουσία.. θα μπορούσε να γίνουν πολλά ιδρύματα και άλλα.. και άλλα.. και άλλα πολλά. Ή ακόμη, γιατί να μισθοδοτείται ο κλήρος, ή γιατί να έχουμε ανάγκη από την Πολιτεία;
Σημειώσατε δε το εξής, ότι δύο πράγματα υπάρχουν ταυτοχρόνως, χωρίς βέβαια να ξέρουμε τι θα γίνει παρακάτω αλλά τουλάχιστον έτσι προβλέπονται να γίνουν. Ότι, εάν χωριστεί η Εκκλησία από την Πολιτεία, τότε οι ιερείς παύουν αυτομάτως να είναι ως δημόσιοι υπάλληλοι που είναι αυτήν τη στιγμή, και ως δημόσιοι υπάλληλοι έγιναν, δεν είναι παρά ελάχιστα χρόνια είναι 10 χρόνια περίπου, περίπου 10 χρόνια κάτι εκεί, με ίσα δικαιώματα, περίπου ίσα δικαιώματα όχι ακριβώς, περίπου ξαναλέω ίσα δικαιώματα, με τους δημοσίους υπαλλήλους· τουλάχιστον κινούνται ως δημόσιοι υπάλληλοι. Όταν όμως γίνει ο χωρισμός της Εκκλησίας από την Πολιτεία, τότε αυτομάτως οι κληρικοί δεν θα είναι πλέον δημόσιοι υπάλληλοι. Δηλαδή δεν θα έχουν την μισθοδοσία τους από την πολιτεία. Την ίδια ώρα, γίνεται και η αφαίρεση της περιουσίας από την Εκκλησία, που υποτίθεται ότι η Εκκλησία με τα ίδιά της μέσα, θα μπορούσε να μισθοδοτεί τον κλήρο, ενώ τώρα τις αφαιρείται, και η περιουσία, και τι θα κάνει;
Όπως θα ξέρετε αυτή τη στιγμή, υπάρχει μια κρίση σε πάρα πράγματα, είναι και αυτό μία κρίση, δέν αφοράει τους κληρικούς μόνο αγαπητοί μου, αφοράει και το λαό, αφοράει όλους το θέμα αυτό. Όχι μόνο για τους υπάρχοντας κληρικούς, αλλά και δια τους μέλλοντας κληρικούς. Διότι εσείς σαν γονείς που είσαστε, και θα θέλατε εσείς ή τα παιδιά σας, να αφιερωθούν στην διακονία του Θεού, και θα ξέρατε ότι υπάρχει αυτή η κατάσταση, δέν ξέρω αν θα αποφασίζατε εσείς και τα παιδιά σας να γίνουν κληρικοί, όταν θα ξέρατε ότι θα υπάρχει αυτή, η εντός εισαγωγικών «ανασφάλεια», και η απουσία μισθοδοσίας και ούτω καθεξής. Τί θα 'χαμε να απαντήσουμε σε αυτά; Εμείς δεν έχουμε τίποτα να απαντήσουμε, παρά ο λόγος του Θεού μου φαίνεται απαντάει στο θέμα. Είναι πολύ σαφές, μόνο θέλει λίγο πίστη, και λίγο, καθαρό μάτι για να το δει κανείς.
Είμαι σίγουρος, ότι αυτή η ομιλία μου αν ακουστεί λίγο πιο πέρα και την ακούσουν κληρικοί, θα καγχάσουν και θα την απορρίψουν Α-ΣΥ-ΖΗ-ΤΗ-ΤΊ! Αλλά δεν με πειράζει, εγώ θα πω εκείνο το οποίο, μπορώ να βλέπω, πάντοτε με οδηγό, τον λόγο του Θεού! Είναι το εξής : Ποτέ η Εκκλησία δεν είχε επιδαψιλεύσεις και επιχορηγήσεις και περιποιήσεις και χαϊδέματα από την Πολιτεία, ποτέ! Αντιθέτως μάλιστα, πάρα πολλές φορές είχε τον διωγμό της Πολιτείας, τρανό παράδειγμα οι τρεις πρώτοι αιώνες της Εκκλησίας. Τί θα λέγαμε• η Εκκλησία λιμοκτονούσε; Οι ιερείς λιμοκτονούσαν τότε στη ζωή της Εκκλησίας των τριών πρώτων αιώνων, επειδή δεν υπήρχαν επιχορηγήσεις της Πολιτείας; Αφού ήταν εκτός νόμου η Εκκλησία, πώς λοιπόν θα μπορούσαμε να πούμε, ότι η Εκκλησία ιδρύθηκε επί της Γης περιμένοντας τα ΔΕ-ΚΑ-ΝΊ-ΚΙΑ της πολιτείας για προστασίες και για επιχορηγήσεις οικονομικές; Είναι γελοίο! Είναι γελοίο να το λέει κανένας! Και μάλιστα κάνει μεγάλη εντύπωση, πολύ μεγάλη εντύπωση το γεγονός, ότι σε ένα λαό που άρχιζε να οργανώνεται, και τα θεμέλια της οργανώσεώς του, του Ισραήλ, ετέθησαν εις την έρημο. Το ότι ο Θεός λέγει δια τους Λευίτας ότι δεν θα έχουν περιουσία, κλήρος αυτών, θα είναι ο Θεός. Τί θα πιστεύατε αγαπητοί μου, θα πιστεύατε ότι, όταν δεν θα υπήρχαν πόροι να ζήσουν οι κληρικοί, ο λαός δεν θα φρόντιζε για την Εκκλησία του; Θα το πιστεύατε αυτό; Εγώ πιστεύω ότι ο λαός πάντοτε θα φροντίζει για την Εκκλησία του, με έναν όρο όμως, ότι τον ιερέα της ενορίας του, θα τον ήθελε σωστό! Κι αν γνωρίζει ότι ο ιερέας της ενορίας του είναι σωστός άνθρωπος, σωστός ιερέας, είναι ευσεβής άνθρωπος, έχει φόβο Θεού, τί θα πιστεύατε, αυτός ο άνθρωπος θα πεθάνει από την πείνα; Αδιανόητο!
Εγώ θα πίστευα από μιαν άποψη, ότι αυτό το μετρό είναι σωτήριο, είναι σωτήριο, διότι θα έπαυαν να εγίνοντο κληρικοί εκείνοι οι οποίοι θα ήθελαν να ζουν εκ της Ιεροσύνης, διότι θα εγνώριζαν ότι, δέν θα είχαν εκείνα που θα είχαν όταν θα ήσαν σαν δημόσιοι υπάλληλοι, ή ακόμη ότι δεν θα περνούσε πια η μπογιά τους, επειδή το κριτήριο του λαού στα θέματα της ευσεβείας είναι αρκετά αυστηρό. Δέν θα συνετήρει συνεπώς έναν ιερέα εκ των ιδίων πόρων του ο λαός, που θα εγνώριζε ότι αυτός ο ιερεύς κάνει σκάνδαλα, έχει σκάνδαλα. Ουδέποτε θα τον συνετήρει, αυτό πιστεύω. Και από μιαν άποψη, εάν ο Θεός το επιτρέψει αυτό, το βλέπω - όσο κι αν μοιάζει παράξενο αυτό που λέγω - σωτήριον. Σωτήριον το βλέπω.
Αλλά και κάτι ακόμα, γενικά για την Εκκλησία, που λέμε ότι θα έκανε ιδρύματα και δεν ξέρω τί αλλά εάν είχε την περιουσία.. Θα μπορούσαμε πολύ απλά να πούμε, εάν την είχε γιατί δεν το έκανε μέχρι τώρα; Γιατί δεν το έκανε μέχρι τώρα; Θα τα κάνει τώρα;
Άν λάβετε δε υπόψιν ότι, εδώ υπάρχει ένας πειρασμός, και εγώ πιστεύω ότι ο Θεός προστατεύει την Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία, επειδή Ορθοδοξεί.
Η Δυτική εκκλησία, αγαπητοί μου τα κτήματά της τα μετέβαλε σε φοβερές επενδύσεις, ακόμα εκείνες που ποτέ δεν θα ήσαν ευλογημένες από τον Θεό, ποτέ. Όταν επί παραδείγματι μπορεί να διατηρεί η Ρωμαϊκή εκκλησία, κέντρα διασκεδάσεως! Να διατηρεί εργοστάσια πολεμοφοδίων. Να 'ναι μέτοχος εργοστασίων πολεμοφοδίων. Να χρηματοδοτεί βρώμικες δουλειές, και βρώμικες υποθέσεις, θά 'τανε δυνατόν ποτέ να είναι αυτά τα πράγματα ευλογημένα; Ο Θεός λοιπόν θέλοντας να προστατεύσει την Εκκλησία του - και Εκκλησία του είναι η ορθόδοξος Εκκλησία - επιτρέπει να αφαιρεθεί η περιουσία της, διότι τα τελευταία χρόνια υπήρξε μεγάλος πειρασμός γύρω από το θέμα αυτό, της αξιοποιήσεως της περιουσίας, διότι πράγματι απεδείχθη, εκινήθη να γίνει έτσι, πριν από κάποια 10-15 χρόνια. Εκινήθη να γίνουν επενδύσεις, σε τουριστικά κέντρα και λοιπά.. Να κάνει η Εκκλησία τουριστικά κέντρα. Έρχεται λοιπόν ο Θεός, - μας λυπάται, μας αγαπάει - να την πάρει αυτήν την περιουσία, γιατί τώρα είναι άχρηστη! Σε τι άχρηστη; Απλούστατα, - αν θέλετε δεχθείτε το εγώ σας λέγω την αλήθεια - η Εκκλησία μεγαλουργεί, όταν είναι έν πορεία, και όχι έν στάση! Όταν έχει περιουσία είναι έν στάση, όταν δεν έχει περιουσία είναι έν πορεία.
Καί όταν λέμε η Εκκλησία είναι εμπερίστατος γιατί δεν έχει περιουσία, ώ, χαράς ευαγγέλια, τότε έχουμε την αληθινή Εκκλησία! Τότε αναδεικνύει μάρτυρες! Τότε αναδεικνύει σπουδαίους Αγίους! Τότε μεγαλουργεί! Τότε λάμπει! Τότε φαίνεται εις τον κόσμο, τότε γίνεται οδηγός του κόσμου! Τότε αποδεικνύεται, ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός, ο αιώνιος Θεός! Τώρα που τον έχουν καταχωνιασμένο τον Χριστό; Σήμερα, που έχουμε χρεοκοπήσει τόσο πολύ, τί λένε για τον Χριστό οι Άθεοι και οι αδιάφοροι; Τί λένε; Πόσα σέρνουν εναντίον του Χριστού; Πού τον έχουν κατεβάσει τον Χριστό; Γιά να ξανανέβει ο Χριστός ψηλά, θα πρέπει η Εκκλησία να δώσει την μαρτυρία της, και θα τη δώσει.. εν πορεία!
Αγαπητοί μου, έτσι νομίζω τα πράγματα ότι είναι, γι' αυτό δέν πρέπει να θορυβούμεθα, δεν πρέπει να θορυβούμεθα. Εάν κανείς έχει παιδιά, πολλά παιδιά, είναι πολύτεκνος, μή φοβηθεί, "οὐ μή σε ἀνῶ οὐδ᾿ οὐ μή σε ἐγκαταλίπω·" λέει ο Θεός. Δέν θα σε αφήσω, ούτε θα σε εγκαταλείψω! Σας το λέγω αλήθεια αυτό, αν το θέλετε, χωρίς να θέλω να σας πω πιο πολλές λεπτομέρειες, αυτό το χωρίον, και δεν ξέρω ποιό άλλο χωρίον της Αγίας Γραφής ή των Πατέρων, με βοήθησε, και ξεκίνησα στη ζωή μου και εγώ. Εκείνο το "οὐ μή σε ἀνῶ οὐδ᾿ οὐ μή σε ἐγκαταλίπω·"είναι στην Καινή Διαθήκη (Εβρ. 13,5) αλλά είναι από την Παλαιά, «ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε, μὴ φοβοῦ μηδὲ δειλιάσης μηδὲ πτοηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου ὁ προπορευόμενος μεθ᾿ ὑμῶν ἐν ὑμῖν, οὔτε μή σε ἀνῇ, οὔτε μή σε ἐγκαταλίπῃ.» (Δευτ. 31,6) «οὐκ ἀντιστήσεται ἄνθρωπος κατενώπιον ὑμῶν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου, καὶ ὥσπερ ἤμην μετὰ Μωυσῆ, οὕτως ἔσομαι καὶ μετὰ σοῦ καὶ οὐκ ἐγκαταλείψω σε, οὐδ᾿ ὑπερόψομαί σε.» (ΙτΝ. 1,5) άν ξέρατε πόσο με βοήθησε. Θα πεί, δέν θα σε αφήσω, ούτε θα σε εγκαταλείψω! Κι άν ο Θεός επιτρέπει κάποτε να πεινάσουμε, ή να διψάσουμε, ή να κρυώσουμε, τότε, το κάνει πάλι η αγάπη του αυτό. Μου 'χει συμβεί εμένα αυτό, κάποιες φορές μου' χει συμβεί.
Λέει στους Εβραίους: Σε άφησα λιγάκι να διψάσεις και γόγγυσες. Ακούστε, σε άφησα λιγάκι να διψάσεις και γόγγυσες. Άν μας αφήσει λοιπόν λιγάκι να πεινάσουμε, ή να διψάσουμε, ή να δεινοπαθείσούμε τι κι αν;! Τα παιδιά μας; Θα τα φροντίσει ο Θεός. Εκείνος το έδωσε, δικά του είναι, δικά του είναι. Ενθυμίστε την περίπτωση της Άγαρ με το παιδί της τον Ισμαήλ, πού δίψασε και αρχίζει να κλαίει - αφήνει ο Θεός να κλάψει το παιδί - και η μάνα κλαίει και πάει λίγο πιο πέρα, για να μην δει τον θάνατο του παιδιού της από την δίψα, και τότε εμφανίζεται Άγγελος και της λέγει - ίσως είναι ο μεγάλης Βουλής Άγγελος ξέρετε, ίσως είναι ο Ιησούς Χριστός - και της λέγει : Τί κλαις; Άκουσε τα κλάματα του παιδιού, ο Θεός. Γιατί άκουσε τα κλάματα του παιδιού; Διότι ήταν σπέρμα του Αβραάμ, και ο Θεός αγαπούσε τον Αβραάμ. Και της λέγει : Πήγαινε λίγο πιο πέρα, εκεί θα βρεις μία πηγή.
Εμείς είμεθα το κατά πνεύμα σπέρμα του Αβραάμ, και θα μας αφήσει ο Θεός; Θα μας αφήσει ο Θεός; Άν επιτρέψει να πεινάσουμε λίγο ή να διψάσουμε, δεν θα μας αφήσει. Δεν ξέρω αν μιλώ σωστά, πάντως μιλώ με την γλώσσα της Πίστεως, και με την γλώσσα της Αγίας Γραφής!
Μή μου πει κανένας ότι, παππούλη μου εσύ είσαι άγαμος, δεν έχεις παιδιά και δεν σε νοιάζει. Όχι αγαπητοί μου, δεν το λέγω με αυτό το πνεύμα, μιλώ εξ ονόματος όλων, διότι εδώ δεν κρίνεται το πράγμα, αν έχουμε ή δεν έχουμε άλλα μέλη οικογενείας μας, το θέμα είναι πώς μπορούμε να βλέπουμε τα πράγματα. Διότι, θα μιλήσω και έτσι, υπάρχουν πολύτεκνοι ιερείς, που έχουνε πολύ πίστη εις τον Θεόν, και βλέπουν τα πράγματα όπως σας μιλώ τώρα. Και υπάρχουν άγαμοι κληρικοί, πλεονέκτες, πλουτούντες, που θα τους έπιανε ταραχή αν άκουγαν αυτούς τους λόγους. Δέν είναι λοιπόν το θέμα, αν υπάρχουν ή δεν υπάρχουν ανάγκες, αλλά κατά πόσο το αντιλαμβανόμεθα και τούτο εξαρτάται από την πνευματικότητά μας.
Προσωπικά σας λέγω, και ιδιωτικά το 'χω εκφράσει σε διαφόρους από εσάς, και είναι μάρτυρες εις ανύποπτο χρόνο, αρκετά πιο μπροστά, πολύς καιρός, το' χω εκφράσει: "Δέν θα μας πείραζε!" Άς τα πάρει όλα η Πολιτεία δεν θα μας πείραζε! Για να μην πω και εκείνο το σκανδαλιστικό "Χαράς Ευαγγέλια"! Να βγεί η Εκκλησία στον δρόμο. Με ποιαν έννοια; Έν πορεία, έν πορεία! θα μεγαλουργήσει. Είναι μεγάλο πράγμα αυτό.
Ας βγούμε πια αγαπητοί μου από αυτή την κατάσταση. Παίρνει κανείς εφημερίδες και βλέπει ότι, αν κάποτε τολμήσουμε να βγάλουμε μία εγκύκλιο, μία διαμαρτυρία, ένα κάτι, ορμούν όλες οι εφημερίδες και λέγουν : Δέ βλέπετε τα χάλια σας. Δέ βλέπετε εκείνα.. - να μην πω τώρα και ονομαστικά πράγματα - εκείνα.. και εκείνα.. και εκείνα... Κλείστε το. Βουλώστε το στόμα σας. Είναι ωραία αυτή η κατάσταση; Δεν είναι θέμα υπερηφανείας, αλλά είναι θέμα Χριστιανικής αξιοπρεπείας, να μπορεί κανείς να σηκώνει το κεφάλι του, αξιοπρεπώς και να λέγει : Όχι κύριοι! Δέν μπορείτε να μας τα πείτε αυτά. Ή, αν μας τα λέτε, είσαστε συκοφάντες! Αλλά τώρα μπορούμε να πούμε τους κατηγορούντας ημάς, ως συκοφάντες; Δέν μπορούμε! Γιατί; Γιατί λένε αλήθεια! Μπορεί να μην είναι όλα αλήθεια, αλλά εν τοιαύτη περιπτώσει πολλά από αυτά είναι η αλήθεια. Και δεν μπορούμε να μιλήσουμε..
Γιατί λοιπόν κατήντησε η Εκκλησία μας, καρπαζοεισπράκτορας και της τελευταίας πρόστυχης εφημερίδος; Γιατί; Γιατί ακριβώς, έφτασε να μην είναι κλήρος της ο Θεός, αλλά κλήρος της να είναι ο λαός. Τα χωράφια, τα χρήματα, τα αξιώματα.. Κατάντημα!!! Γι' αυτό λοιπόν, ας δώσει ο Θεός γρήγορα να αφαιρεθούν, γιατί ο Θεός θα το επιτρέψει αυτό, να αφαιρεθούν όλα, για να ξαναβρεί η Εκκλησία τη λάμψη της και την δόξα της!
Απόσπασμα από την 29η ομιλία στο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης « Δευτερονόμιο ».
ΠΗΓΗ: https://athanasiosamvonas.blogspot.com/2021/04/blog-post_672.html
Κυριακή 27 Αυγούστου 2023
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΕΘΩΝΗΣ κ. ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΒ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2023)
(Από το ωραίο κανάλι Αγιοκυπριανίτης)
Κυριακή 5 Μαρτίου 2023
Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2023
Ένας Ινδιάνος Επίσκοπος για την Ορθοδοξία και Ελλάδα!
Αξίζει να ακούσετε τις κάτωθι ομιλίες του Επισκόπου Άσσου (στην Κολομβία) κ. Τιμοθέου
Τετάρτη 23 Νοεμβρίου 2022
Οι δοκιμασίες του Θαυματουργού Αγίου Νεκταρίου - Σεβ. Μητροπολίτου Γ.Ο.Χ. Λαρίσης & Πλαταμώνος Κλήμεντος
Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου 2022
Ομιλία Ιερομονάχου Παταπίου Αργυρού
(Ι.Ν. Παναγίας Μυρτιδιωτίσσης Π. Φαλήρου, Κυριακή ΙΔ΄ Ματθαίου, 5/18-9-2022)
Δευτέρα 20 Ιουνίου 2022
Κυριακή 15 Μαΐου 2022
Κυριακή 8 Μαΐου 2022
Παρασκευή 1 Απριλίου 2022
Ιστορικό ντοκουμέντο: Παλαιά ομιλία του μακαριστού π. Κυπριανού Κουτσούμπα (μετέπειτα Μητροπολίτου Ωρωπού & Φυλής)
Η ομιλία έγινε σε κάποιο Μεγάλο Απόδειπνο κατά τις αρχές ή μέσα της δεκαετίας του 1970, μάλλον στην Ι.Μ. Αγ. Κυπριανού & Ιουστίνης.
Τρίτη 15 Μαρτίου 2022
«Ἔρχου καὶ ἴδε»
Ὁμιλία Θεοφ. Ἐπισκόπου Μεθώνης κ. Ἀμβροσίου
στὸν Συνοδικὸ Ἑσπερινὸ τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας
Ἱερὸς Ναὸς Ἁγίου Ἀθανασίου Ν. Φιλαδελφείας
Μακαριώτατε, ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, πατέρες, ἀδελφὲς καὶ ἀδελφοὶ ἐν Χριστῷ,
Μαζὶ μὲ τὸν θρίαμβο τῆς Ζωῆς κατὰ τοῦ θανάτου ποὺ τελοῦμε κάθε Κυριακή, ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἑορτάζομε σήμερα καὶ τὸν θρίαμβον τῆς Ὀρθοδοξίας κατὰ τῶν ἐχθρῶν της, κατὰ τῶν αἱρετικῶν, καὶ εἰδικῶς κατὰ τῶν εἰκονομάχων. Ἡ Ὀρθοδοξία, κατὰ τὴν ἐτυμολογία, προέρχεται ἀπὸ τὸ ὀρθῶς δοκῶ, δηλαδὴ τὴν φύλαξη τῆς ὀρθῆς διδασκαλίας, καὶ τῶν ὀρθῶν δογμάτων τῆς πίστεως.Ἔχει ὅμως ἡ λέξις Ὀρθοδοξία καὶ καὶ μία ἄλλη σημασία, ἴσως ὄχι τόσο φανερή, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ δοξολογία τοῦ Θεοῦ. Δηλαδὴ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο λατρεύομε τὸν Θεὸν εἶναι καὶ αὐτὸς ἔκφρασις τῆς πίστεώς μας, κατὰ τὸ σωστὸ ρητὸ τῆς δύσεως Lex orandi, lex credendi, ἤτοι ὁ νόμος τῆς προσευχῆς εἶναι ὁ νόμος τῆς πίστεως. Κάθε δηλαδὴ ἐκτροπὴ στὴν λατρεία μας, μᾶς βάζει σὲ κίνδυνο ἐκτροπῆς καὶ τῆς πίστεώς μας. Δεν νοεῖται ὀρθὴ πίστις χωρὶς ὀρθὴ λατρεία.
Ἔχω τὴν ἡλικία νὰ θυμᾶμαι ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα σχεδὸν ἀγραμμάτους γέρους στὶς ἐκκλησίες μας, πού, παρὰ τὴν ἀγραμματοσύνη τους, γνώριζαν ποῖες Καταβασίες ἔπρεπε νὰ ψαλλοῦν, ποῖο εἶναι τὸ σωστὸ Ἑωθινό, καὶ ἄλλες λεπτομέρειες ποὺ σήμερα εἶναι ἀποσχόλησις μόνο τῶν ψαλτῶν. Ἀλλὰ σήμερα, δυστυχῶς, λίγα μόνο χρόνια ἀργότερα, συναντοῦμε τέτοια χονδρή ἄγνοια τῆς ὀρθῆς λατρείας, ὥστε καὶ τὰ πιὸ βασικὰ λάθη νὰ μένουν ἀπαρατήρητα. Δόξα τῷ Θεῷ, μεταξὺ τῶν Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν πιστῶν ὑπάρχει ἀκόμη ὁ ζῆλος γιὰ τὴν λατρεία, ὄχι μόνον στὴν Ἑλλάδα, ἀλλά, τολμῶ νὰ πῶ, ἀκόμη περισσότερο στοὺς πιστούς μας τῆς Ἀφρικῆς, ποὺ οἱ περισσότεροι γνωρίζουν ἀπὸ στήθους τὰ βασικἀ μέρη τῶν Ἀκολουθιῶν. Ἀλλά, διὰ νὰ ἀποκτήσωμε πάλιν αὐτὴν τὴν εὐλογημένην συνειδητὴν συμμετοχὴν τοῦ κόσμου στὸ πνεῦμα τῆς λατρείας θὰ χρειασθῆ πραγματικὰ πολλὴ ἐργασία ἐκ μέρους μας στὴν κατάστασιν αὐτὴν ὄχι μόνον ἀγνοίας ἀλλὰ καὶ ἀδιαφορίας πού, δυστυχῶς χαρακτηρίζουν σήμερα τοὺς πιστούς.
Στὸ πέρασμα τῶν αἰώνων τῆς δράσεως τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ ὑπῆρχαν πολλὲς ἐξελίξεις στὸ τυπικὸ τοῦ ἑσπερινοῦ, τοῦ ὄρθρου, καὶ αὐτῆς τῆς Θείας Λειτουργίας, ἀλλὰ πάντοτε οἱ ἀλλαγὲς αὐτὲς ἦταν ἔργο Πατέρων φωτισμένων ἀπὸ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀποτέλεσμα φροντίδος γιὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τοῦ ποιμνίου, καὶ ἐπίσης, βεβαίως, προσπάθεια ἀφομοιώσεως τῶν πολλῶν διαφορετικῶν λειτουργικῶν τύπων ποὺ ὑπῆρχαν κατὰ τόπους. Καὶ στὴν Ἀνατολή καὶ στὴν Δύσιν εἶχαν ἐξελιχθῆ πολλὰ διαφορετικὰ τυπικὰ, πρᾶγμα ποὺ δημιουργοῦσε σύγχυσιν σὲ ἐκείνους ποὺ ταξίδευαν ἐκτὸς τῆς πατρίδος τους, ὥστε μποροῦμε νὰ θεωροῦμε πραγματικὸ δῶρο Θεοῦ τὸ γεγονὸς ὅτι σήμερα παντοῦ στὴν Ὀρθοδοξία ὑπάρχει τὸ ἴδιο λειτουργικὸ ἰδίωμα, σὲ σημεῖο ποὺ ἕνας Ὀρθόδοξος ταξιδιώτης σήμερα, ὅπου καὶ νὰ ταξιδεύσῃ στὸν κόσμο, νὰ γνωρίζει ποῦ βρίσκεται στὴν λατρεία, ἔστω καὶ χωρὶς νὰ καταλαβαίνει κάποια λέξη τῶν λεγομένων.
Μετὰ τὴν μικρὴ αὐτὴ εἰσαγωγὴ στό θέμα τῆς Ὀρθοδόξου λατρείας, θὰ ἤθελα νὰ προτείνω στὴν προσοχή σας τὴν σημασία ποὺ πιστεύω ὅτι ἔχει το θέμα αὐτὸ γιὰ μᾶς τοὺς Γνησίους Ὀρθοδόξους Χριστιανούς. Ὅπως ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς γνωρίζει τὶ σημαίνει ἡ παρουσία τῆς Εἰκόνος τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Παναγίας ὅταν προσεύχεται, χωρὶς νὰ μπορεῖ νὰ ἐξηγήσῃ μὲ λογια τὶ εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ ποὺ αἰσθάνεται, ἔτσι εἶναι δύσκολο νὰ ἐκφράσῃ κανεὶς μὲ λόγια τὶ ἀκριβῶς εἶναι τὸ Ὀρθόδοξο ἦθος στὴν θεία λατρεία. Ἀλλὰ ὅσο εἶναι δύσκολο νὰ ἐκφρασθῇ αὐτὸ τὸ ἦθος μὲ λέξεις, τόσο εἶναι γνώριμη σὲ ὅλους μας αὐτὴ ἡ αἴσθησις, αὐτὴ ἡ ὀμορφιὰ τῆς γνησίας Ὀρθοδόξου λατρείας. Ἡ κλῆσις μας λοιπόν, ὡς γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, δεν εἶναι μόνον ἡ διατήρησις τοῦ Πατρῴου ἡμερολογίου, καὶ ἡ πολέμησις τῶν ἀντι-ορθοδόξων διδασκαλίων τῶν ἡμερῶν μας, ἀλλὰ καὶ ἡ διατήρησις τοῦ ἤθους τῆς Ὀροδόξου λατρείας μας.
Τί λοιπὸν σημαίνει αὐτὸ σὲ πρακτικὸ ἐπίπεδο; Θυμοῦμαι ἕνα βιβλίο ποὺ διάβασα ὅταν ἤμουν ἀκόμη λαϊκός, μία εἰσαγωγὴ στὸν κόσμον τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἐκεῖ περιέγραφε, μπορῶ νὰ πῶ μὲ ἐνθουσιασμό, τοὺς ναοὺς τῶν Ἑλλήνων Παλαιοημερολογητῶν, τὴν ταπεινὴ καὶ παραδοσιακὴ ψαλμωδία, τὸ καθαρὸ κερί, τὰ κανδήλια μὲ ἐλαιόλαδο, καὶ ὅλα τὰ καλὰ ποὺ πρέπει νὰ χαρακτηρίζουν τοὺς ναούς μας. Καὶ εἶχε δίκαιο ὁ συγγραφεύς: εἴμεθα πράγματι, κληρικοὶ καὶ λαικοί, οἱ φύλακες μιᾶς πολὺ σημαντικῆς παρακαταθήκης. Χωρὶς πνεῦμα κατακρίσεως, ἀλλὰ ἁπλῶς διαπιστώνοντες τὴν πραγματικότητα, βλέπομε πόσο οἱ ἀδελφοί μας νεοημερολογῖτες συνεχῶς ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὸ ὡραῖο πνεῦμα τῆς Ὀρθοδόξου λατρείας. Ὅλοι εἴμεθα μάρτυρες τῆς καταστάσεως τῆς ἐκκοσμικεύσεως αὐτῆς, ἐκκοσμικεύσεως ποὺ ἐνίοτε φθάνει σὲ σημεῖο ποὺ ξεφεύγει ἀπὸ κάθε μέτρο ἱεροπρεπείας.
Ποιά λοιπὸν πρέπει νὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα τῆς γνησίας ὀρθοδόξου λατρείας; Mὲ συντομία θὰ ἐπεσήμαινα τέσσαρα στοιχεῖα, τὰ στοιχεῖα ποὺ περισσότερο κινδυνεύομε νὰ χάσωμε στὶς ἡμέρες μας.
Πρῶτον εἶναι τὸ ἀσκητικό: Πράγματι πρέπει νὰ κουραζόμεθα σωματικῶς καὶ διανονητικῶς διὰ νὰ συμμετέχωμε στὴν λατρεία: σωματικῶς μὲ τὴν ὀρθοστασία καὶ τὶς μετάνοιες, καὶ διανοητικῶς μὲ τὴν συνεχῆ προσοχὴ ποὺ χρειάζεται διὰ νὰ παρακολουθοῦμε τὰ θεόπνευστα λόγια τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν. Πῶς λοιπὸν κινδυνεύει σήμερα τὸ ἀσκητικό; Μὲ τὸ πλῆθος τῶν καθισμάτων ποὺ δυστυχῶς ἐπικρατεῖ στοὺς ναοὺς τῆς Ἑλλάδος, μὲ τὸ νὰ κάθεται ὁ κόσμος σχεδὸν συνεχῶς τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς, μὲ τὰ καθίσματα ποὺ ἐμποδίζουν τὸν κόσμον ἀπὸ τὸ νὰ γονατίζουν ἤ νὰ κάνουν μετάνοιες. Πρέπει νὰ ἐνθυμίζωμε στοὺς πιστούς μας τὴν ἀξίαν αὐτῆς τῆς συμμετοχῆς στὴν προσευχὴ διὰ μέσου τῆς ὀρθοστασίας. Προσωπικῶς ἔχω κουρασθῆ μὲ τὸ νὰ πείσω ἐπιτρόπους σὲ διάφορα μέρη τοῦ κόσμου νὰ ἀπομακρύνουν τουλάχιστον μερικὰ καθίσματα ἀπὸ τοὺς ναούς! Καὶ εἶναι κοινὴ παρατήρησις ὅτι ὅταν κάθεται ὁ ἄνθρωπος νυστάζει, καὶ ἔτσι πολὺ πιὸ δύσκολα παρακολουθεῖ τὰ λόγια τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν, ποὺ πολλάκις εἶναι κάπως δύσκολα καὶ ἀπαιτοῦν ἀρκετὴ προσοχή.
Τὸ δεύτερο στοιχεῖο εἶναι ἡ μεγαλοπρέπεια τῆς λατρείας. Ἡ λατρεία μας εἶναι δοξολογία τοῦ ὑψίστου Θεοῦ, καὶ δι᾽ αὐτὸ πρέπει νὰ διεξάγεται μὲ τάξη καὶ λαμπρότητα. Τὰ ἱερὰ ἄμφια, ἡ διακόσμησις καὶ ὅλα τα ὑπόλοιπα στοιχεῖα, κατὰ τὴν δυνατότητα βεβαίως τοῦ καθενός, πρέπει νὰ ἐμπνέονται ἀπὸ τὴν γνωστὴ ἔκφραση τῶν ἀποσταλμένων τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου, ὅταν ἐπέστρεψαν ἀπὸ τὴν Ἁγία Σοφία τῆς Κωνσταντινουπόλεως : “Εἴδαμε τόση δόξα καὶ ὀμορφιὰ ὥστε δὲν ξέραμε ἄν ἤμασταν στὴν γῆ ἤ στὸν οὐρανό, καὶ διαπιστώσαμε ὅτι ὁ πραγματικὸς Θεὸς εἶναι ὁ Θεὸς αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων.” Καὶ αὐτὸ τὸ στοιχεῖο, τῆς μεγαλοπρεπείας δηλαδή, πῶς κινδινεύει; Κυρίως ἀπὸ τὴν ἀμέλεια - μπορεῖ καὶ ἀπὸ τὴν ἄγνοια - τῶν ὑπευθύνων τῶν ναῶν, γιὰ τὴν περιποίηση τοῦ ναοῦ, γιὰ τὴν σωστὴ ψαλμωδία, γιὰ τὴν καθαρὴ ἀνάγνωση, καὶ τὴν ἀποφυγὴ τῆς βίας ποὺ χαρακτηρίζει τόσους ἀπὸ μᾶς τοὺς κληρικούς.
Τὸ τρίτο στοιχεῖο εἶναι ἡ ὀμορφιά. Πολὺ ἁπλῶς πρέπει νὰ προσφέρομε στὸν Θεὸ στὴν λατρεία μας ὅ,τι καλύτερο ἔχομε, τὴν καλύτερη ψαλμωδία, τὴν καλύτερη ἁγιογραφία, καὶ τὶς δύο σύμφωνα με τὴν παραδοσιακὴ τέχνη τῆς Ὀρθοδοξίας, ποὺ προσπαθεῖ πάντοτε νὰ ἐκφράζῃ μὲ τὸν τρόπο της τὴν ὀμορφιὰ τοῦ ἄνω κόσμου. Καὶ ἐδῶ ἔχουν θέση τὰ στοιχεῖα ποὺ ἀναφέραμε πιὸ πάνω: τὸ καθαρὸ κερὶ καὶ τὸ ἐλαιόλαδο, δηλαδὴ ἡ προσφορὰ στὸν Θεὸ τῶν καλυτέρων ποὺ ἔχομε, πρώτης ποιότητος, ὄχι δευτέρας. Καὶ αὐτὸ τὸ στοιχεῖο, τῆς ὀμορφιᾶς δηλαδή, πῶς κινδυνεύει σήμερα; Καὶ ἀπὸ ἀμέλεια, καὶ ἀπὸ τσιγγουνιά, ἀλλὰ καὶ απὸ κακῶς ἐννοουμένη προσκόλληση σε παλαιούς, ἀλλὰ ὄχι παραδοσιακούς, τύπους διακοσμήσεως τῶν ναῶν. Πρέπει σήμερον, δυστυχῶς, νὰ προστεθῇ καὶ ἡ φρικτὴ καὶ κακόγουστη διακόσμησις τῶν ναῶν διὰ τὶς βαπτίσεις καὶ τοὺς γάμους, ποὺ ἐκφράζει μόνο κοσμικὴ ἐπίδειξη καὶ καταστρέφει τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ὡραιότητα τοῦ μεγάλου μυστηρίου ποὺ τελεῖται.
Τὸ τελευταῖο στοιχεῖο εἶναι μᾶλλον καὶ τὸ πιὸ δύσκολο νὰ ὁρισθῇ μὲ λέξεις, ἐνῷ εἶναι τὸ πιὸ εὔκολο νὰ τὸ αἰθάνεται ὁ ἐκκλησιαζόμενος. Αὐτὸ εἶναι ἡ κατάνυξις. Ἡ Ὀρθόδοξη λατρεία μας δὲν εἶναι μόνο ἡ ὀρθὴ δοξολογία τοὺ Ὑψίστου Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ μέσον διὰ νὰ ἑλκύεται ὁ πιστὸς στὴν ἐγκάρδια προσευχή καὶ τὴν μετάνοια. Πῶς γίνεται αὐτό; μὲ τὸν συνδυασμὸ τῶν στοιχείων ποῦ ἀναφέραμε: στὰ ἱερὰ κείμενα τῆς Ἐκκλησίας ἔχομε θησαυρὸ ἀνεκτίμητο διδασκαλίας, καὶ κάθε συνειδητὸς πιστὸς γνωρίζει πῶς ἐγγίζουν τὴν ψυχὴν αὐτὰ τὰ κείμενα ὅταν προσφέρονται μὲ τὸν τρόπο ποὺ ζητεῖ ἡ παράδοσις τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ κατάνυξις εἰδικῶς ἔχει τόσον ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τοὺς ναοὺς καὶ τὴν λατρεία τῶν ἑτεροδόξων ὥστε τὰ τελούμενα στοὺς ναοὺς τῶν παπικῶν, παραδείγματος χάριν, νὰ μοιάζουν πολλάκις περισσότερο μὲ κέντρο διασκεδάσεως παρὰ μὲ ἐκκλησία. Καὶ τί πρέπει νὰ κάνωμε ἡμεῖς διὰ νὰ μὴν διώξωμε τὸ πνεῦμα τῆς κατανύξεως ἀπὸ τοὺς ναούς μας; Τὶ πρέπει νὰ ἀποφύγωμε; Πιστεύω ὅτι πολλὲς εἶναι οἱ ἀπαντήσεις! Νὰ ἀριθμήσωμε μερικές.
Πρῶτον: σύστημα ἐνισχύσεως ἤχου νὰ ὑπάρχει μόνον ἐκεῖ ποὺ χρειάζεται, ὄχι δηλαδὴ σὲ ναοὺς μικροὺς μὲ καλὴ ἀκουστική. Καὶ αὐτὸ τὸ σύστημα νὰ ρυθμίζεται σὲ χαμηλὸ ἐπίπεδο, ἀρκετὸ ὥστε νὰ ἀκούωνται καθαρὰ τὰ ἀναγνώσματα καὶ ὁ ἱερεύς.
Δεύτερον: τὸ ἠλεκτρικὸ φώτισμα τοῦ ναοῦ νὰ εἶναι περιορισμένο ὥστε ὁ καθένας νὰ προσεύχεται ὡς ἐν κρυπῷ.
Τρίτον: Ἡ ψαλμωδία νὰ εἶναι κατὰ τὴν παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας, ὄμορφη ἀλλὰ ταπεινή, ἀποφεύγοντας τόσο τὴν βία, ὅσο καὶ τὶς πολὺ ἐκτεταμένες μελωδίες, ποὺ εἶναι ἀκατανόητες καὶ κουραστικὲς σὲ ἐκείνους ποὺ δὲν γνωρίζουν τὴν μουσική.
Τέταρτον: Νὰ ἐπιβάλλεται, ἔστω μὲ αὐστηρότητα, ἡ ἡσυχία καὶ ἡ σιωπἠ στὸν ναό. Πολλοὶ μοῦ λέγουν ὅτι αυτὸ δὲν ἐφαρμόζεται στὴν Ἑλλάδα, διότι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἄνθρωποι θορυβώδεις καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι μάλιστα ἀδύνατον ἐκεῖ ποὺ εἶναι πολλὰ παιδιά. Σὲ ἐκείνους ἀπαντῶ ὅτι στὴν πραγματικότητα καὶ οἱ Ἕλληνες εἶναι πολὺ εὔτακτοι ὅταν τοὺς ἐπιβάλλεται. Γιὰ τὰ παιδιά, ἄς δοῦνε τὸ παράδειγμα τῶν παιδιῶν στὴν Ἀφρική, ποὺ στέκονται πάντα μὲ παραδειγματικὴ ἡσυχία στὸν ναὸ τοῦ Θεοῦ. Ἡ συμπεριφορὰ τῶν μικρῶν ἐξαρτᾶται στὸ μεγαλύτερο μέρος ἀπὸ τὸ καλὸ παράδειγμα τῶν γονέων.
Πέμπτον: κατὰ τὸ ρητὸν τοῦ Ἀποστόλου “Πάντα εὐσχημόνως καὶ κατὰ τάξιν γινέσθω” νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἀπὸ τοὺς κληρικοὺς ἡ κατάλληλη καὶ διακριτικὴ ἐπέμβασις ὅταν χρειάζεται νὰ διορθωθῆ ἕνα λάθος, ὥστε νὰ μὴ διαταράσσεται ἡ ἡσυχία τῆς προσευχῆς.
Ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς θὰ μποροῦσε να προσθέσῃ πολλὰ ἄλλα. Αὐτὲς οἱ μικρὲς καὶ πολὺ σύντομες παρατηρήσεις εἶναι ἁπλῶς καρπὸς μιᾶς διακονίας στὴν Ἐκκλησία μας στὴν Ἑλλάδα ἐδῶ καὶ σχεδὸν πενῆντα ἔτη. Νὰ μὲ συγχωρεῖτε γιὰ τὴν τόλμη μου, ἀλλὰ σκοπός μου ἦταν μόνο νὰ ὑπενθυμίσω τὸ μεγάλο χρέος ποὺ ἔχομε νὰ διαφυλάξωμε τὴν τόσο ὄμορφη λειτουργικὴ παράδοσή μας. Ὡς Γνήσιοι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ νὰ συνεχίσωμε τὸν ἀγῶνα διὰ νὰ παραδώσωμε στὰ παιδιά μας ὄχι μόνον αὐτὸ ποὺ παραλάβαμε ἀπὸ τοὺς προκατόχους μας, ἀλλὰ καὶ κάτι ἀκόμη καλύτερο, ὥστε νὰ μπορέσωμε νὰ ποῦμε, κατὰ τὸ σημερινὸ Εὐαγγέλιο, σὲ ὁποιονδήποτε ἐνδιαφερόμενο: “Ἔρχου καὶ ἴδε”, ἐλᾶτε διὰ νὰ δεῖτε τὴν μεγαλοπρέπεια, τὴν ὀμορφιά, καὶ τὴν κατάνυξιν τῆς Ὀρθοδόξου λατρείας μας.
Εὐχαριστοῦμε καὶ Καλὴ Σαρακοστή!