Ο μακαριστός Δημήτριος Αβντέεφ στον Άγιο Ιωάννη τον Ρώσο στην Εύβοια
Όπως είχα προαναγγείλει στο παρελθόν ξεκινώ τη μετάφραση και δημοσίευση έργων του μεγάλου Ρώσου ψυχοθεραπευτή μακαριστού Δημητρίου Αβντέεφ (Авдеев Дмитрий) αρχής γενομένης από το σύγγραμμα "Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία". Ο Θεός να τον αναπαύσει και αιωνία αυτού η μνήμη!
Εισαγωγή
"Όταν το σώμα, που αποτελείται από πολλά μέρη, αρρωσταίνει, έχει ανάγκη από διάφορα φάρμακα… Η ψυχή, από την άλλη πλευρά, όντας ασώματη, είναι απλή και όχι σύνθετη, και όταν αρρωσταίνει, μόνο ένα φάρμακο μπορεί να τη βοηθήσει — αυτό είναι η Χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού" (Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος)
Η αλματώδης αύξηση των πνευματικών ασθενειών στον 20ο αιώνα δεν προήλθε μόνο από το στρες και την επιστημονική και τεχνική πρόοδο με την «υπερπληροφόρησή» της, αλλά και από την απομάκρυνση των ανθρώπων από τον Θεό και την αμαρτωλή ζωή τους.
Επομένως, η μόνη πολύτιμη ψυχοθεραπευτική βοήθεια είναι εκείνη που θα φέρει τους ανθρώπους στον Χριστό και, υπό την καθοδήγηση ενός ιερέα ή πιστού γιατρού, θα τους οδηγήσει στη μετάνοια και τη διόρθωση της ζωής τους. Σε αυτή την περίπτωση, ο λόγος του γιατρού ή του πνευματικού οδηγού θα ενισχυθεί από την ευλογημένη δύναμη του Θεού, η οποία είναι ικανή να θεραπεύσει την πιο σοβαρή πνευματική ασθένεια.
Ψυχώσεις
Πρόκειται για μια εκτεταμένη ομάδα ασθενειών, οι οποίες έχουν μη ψυχολογικά αίτια και συνδέονται με μια σειρά από γενετικές, μεταβολικές και άλλες διαταραχές. Οι βασικές ασθένειες αυτής της ομάδας που ξεχωρίζουν είναι: η σχιζοφρένεια, η μανιοκαταθλιπτική ψύχωση, οι επιληπτικές και οι γεροντικές ψυχώσεις. Η ασθένεια μπορεί να είναι συνεχή ή με τη μορφή κρίσεων, ήπια ή οξεία, σοβαρή ή μέτρια. Τυπικά συμπτώματα των ψυχώσεων είναι: το παραλήρημα, οι παραισθήσεις, η διαταραχή της συναισθηματικής σφαίρας και η διαταραγμένη συμπεριφορά. Με την πάροδο του χρόνου, η διάνοια εξασθενεί και η μνήμη υποφέρει. Η προσωπικότητα του ανθρώπου αλλάζει.
Η ψυχική ασθένεια είναι ένας βαρύς σταυρός. Το μυστικό της προέλευσής της και το πνευματικό της νόημα δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν πλήρως. Οι προσωπικές μου σκέψεις πάνω σε αυτό είναι βασικά οι εξής: στην περίπτωση των ψυχωσικών καταστάσεων, το νόημα του βασάνου έγκειται στην εξιλέωση των αμαρτιών (είτε του ίδιου του ασθενούς, είτε των γονέων του, είτε των προγόνων του). Επιπλέον, εάν αυτή η ασθένεια εμφανιστεί στην παιδική ηλικία και εξελιχθεί αρκετά κακοήθως, τότε ο άρρωστος άνθρωπος λαμβάνει την ευκαιρία για σωτηρία ως ένα αθώο θύμα. Οι προσπάθειες και η υπομονή που επιδεικνύουν οι οικείοι του πάσχοντος θα είναι σωτήριες, εάν υπομένουν για χάρη του Χριστού. Εάν η ψύχωση εμφανιστεί σε μεταγενέστερα χρόνια, τότε και αυτή δίνεται στον άνθρωπο για τη σωτηρία του. Διότι ο Κύριος είναι το απόλυτο Αγαθό. Ο Κύριος επιτρέπει σε κάποιους να πέσουν στην αδυναμία του δαιμονισμού, επειδή γνωρίζει ότι ο άνθρωπος θα χρησιμοποιούσε τον νου και τη θέλησή του εις βάρος του· άλλους τους προστατεύει από δεινά αμαρτήματα. Διαβάζουμε στις Επιστολές του Αγίου Παύλου προς Κορινθίους: «παραδοῦναι τὸν τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκός, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ» (Α΄ Κορ. 5:5). Τα βάσανα αυτών των ανθρώπων δεν πρέπει να ανακουφίζονται αποκλειστικά με χάπια και ενέσεις, αλλά και με προσευχές για την υγεία αυτών των πασχόντων δούλων του Θεού. Έχουν μεγάλη ανάγκη από προσευχές υπέρ αυτών, επειδή η πνευματική τους δύναμη είναι κλονισμένη, εξασθενημένη από τα βάρη της ασθένειας.
Οι βαπτισμένοι ασθενείς θα πρέπει να προτρέπονται λεπτά προς τη μετάνοια. Αυτό πρέπει να γίνεται μεταξύ των κρίσεων ή κατά τη διάρκεια της βελτίωσης. Θα ήταν καλό να υπήρχαν περισσότεροι θρησκευόμενοι γιατροί, νοσηλευτές και νοσοκόμοι. Τότε θα υπήρχε ένα Ορθόδοξο περιβάλλον, και είμαι βέβαιος ότι τα ίδια φάρμακα θα λειτουργούσαν πιο αποτελεσματικά. Όποτε είναι δυνατόν, οι ιερείς θα πρέπει να προσκαλούνται στην κλινική για να τελούν παρακλήσεις με τον αγιασμό των υδάτων και να διανέμουν ορθόδοξα βιβλία. Εμπειρία από παρόμοια δραστηριότητα υπάρχει ήδη. Τον Οκτώβριο του 1992, με το έλεος του Θεού, ο Αγιώτατος Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Αλέξιος Β΄ εγκαινίασε ναό προς τιμήν της εικόνας της Υπεραγίας Θεοτόκου «Η Θεραπεύτρια» στο Κλινικό Ψυχιατρικό Νοσοκομείο NII του Επιστημονικού Κέντρου Ψυχικής Υγείας της Ρωσικής Ακαδημίας Ιατρικών Επιστημών. Οι ιερείς που ασκούν την πνευματική φροντίδα των ασθενών της κλινικής ήταν εν ενεργεία γιατροί-ψυχίατροι πριν από την ιερατική τους χειροτονία.
Το μεγαλύτερο μέρος της ψυχωσικής παθολογίας θεωρείται παραδοσιακά ανίατο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις δύσκολες ψυχώσεις, τις εκφυλιστικές-δυστροφικές ασθένειες του εγκεφάλου, τις έμφυτες μορφές πνευματικής υστέρησης και ούτω καθεξής. Όμως το έλεος του Θεού επιτελεί θαύματα σύμφωνα με την πίστη των ανθρώπων, και οι νόμοι της φύσης υποχωρούν. Επιτρέψτε μου να παρουσιάσω μερικά παραδείγματα.
Πριν από περίπου πέντε χρόνια είδα στην εκκλησία μια γυναίκα με ένα βρέφος στην αγκαλιά της, το πρόσωπο του οποίου είναι οικείο σε κάθε γιατρό. Η διάγνωση, όπως λέγεται σε τέτοιες περιπτώσεις, ήταν γραμμένη στο πρόσωπο του κοριτσιού. Συνήθως ακούγεται σαν καταδίκη: Σύνδρομο Down. Αυτή η παθολογική νόσος εμφανίζεται ως αποτέλεσμα γενετικών διαταραχών.
Την επόμενη εβδομάδα έστρεψα ξανά την προσοχή μου σε αυτό το κορίτσι, και στη συνέχεια την έβλεπα τακτικά στις ακολουθίες. Το παιδί (ήταν 3 ή 4 ετών) οδηγούνταν πάντα στη Θεία Κοινωνία. Έχασα τα ίχνη της «ασθενούς» μου όταν έπρεπε να μετακομίσω σε μια άλλη πόλη λόγω της δουλειάς μου. Και έτσι, ένα καλοκαίρι, τέσσερα χρόνια αργότερα, έτυχε να τη δω ξανά. Η μικρούλα επέστρεφε με τη μητέρα της από τον Εσπερινό. Το πρόσωπό της ήταν γλυκό, χαμογελαστό, όμορφο! Υπήρχαν δύο χιονάτες κορδέλες κάτω από το ελαφρύ μαντήλι της. Ήταν αδύνατο να αναγνωρίσεις σε αυτήν την «καταδικασμένη ανάπηρη». Μόνο ένας έμπειρος ειδικός θα μπορούσε να δει τα ίχνη της ασθένειας. Είθε ο Κύριος να σε προστατεύει, αγαπητό μου παιδί!
Θα παρουσιάσω ένα ξεκάθαρο παράδειγμα, το οποίο καταγράφηκε σε ένα μικρό φυλλάδιο με τίτλο «Όταν τα παιδιά αρρωσταίνουν». Συγγραφέας του είναι ο γιατρός και ιερέας, πατήρ Αλέξιος Γκράτσεφ. «Πριν από δυόμισι χρόνια, ένα 12χρονο κορίτσι από ορφανοτροφείο ήρθε σε εμένα για εξομολόγηση. Δεν μπορούσε να βάλει δύο λέξεις μαζί, στριφογύριζε σαν σβούρα, το μη φυσιολογικό βλέμμα της, οι συνεχείς μορφασμοί, ολόκληρη η εμφάνισή της μιλούσαν για την "κατωτερότητά" της. Και έτσι, άρχισε να έρχεται για εξομολόγηση και να κοινωνεί κάθε Κυριακή. Μέσα σε έναν χρόνο, ένιωσε την ανάγκη να αποκαλύπτει τους λογισμούς της (όποιος προσεύχεται και κοινωνεί συχνά, ξέρει τι σημαίνει αυτό). Το κορίτσι άρχισε να διάγει μια τόσο προσεκτική πνευματική ζωή που ακόμη και άνθρωποι που θεωρούν τον εαυτό τους μεγάλους πιστούς και εκκλησιαζόμενους δεν μπορούν καν να υποψιαστούν. Άρχισε να λέει την ευχή του Ιησού ("Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με τον αμαρτωλό"), να πολεμά τους πειρασμούς, να συγχωρεί τις προσβολές, να υπομένει τα πάντα. Μέσα σε λίγους μήνες, έμαθε να διαβάζει και να γράφει, όλα τα σημάδια της εξασθένησης εξαφανίστηκαν, η σφραγίδα της πνευματικότητας εμφανίστηκε στο πρόσωπό της. Υπήρχε συναίσθημα και λογική σε ό,τι έλεγε ή έκανε…» Παρόμοια παραδείγματα δεν αποτελούν εξαιρέσεις, υπάρχουν πλήθος από αυτά…
Καταθλίψεις
Ο αριθμός των ανθρώπων με κατάθλιψη αυξάνεται κάθε χρόνο. Περίπου το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού υποφέρει από καταθλιπτικές διαταραχές. Πάνω από το μισό του συνολικού αριθμού των ψυχικά ασθενών αποτελείται από άτομα με ποικίλες εκδηλώσεις του συνδρόμου της κατάθλιψης. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο παίρνουν ειδικά φάρμακα (αντικαταθλιπτικά, νευροληπτικά, ηρεμιστικά), για να αποκτήσουν πνευματική άνεση και ευεξία. Μπορεί κανείς να ακούσει συζητήσεις για την κατάθλιψη, τις κατηφείς διαθέσεις, τη μελαγχολία, την καταπίεση παντού: στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στη δουλειά, μεταξύ γνωστών… Σήμερα, πολλοί θεωρούν την κατάθλιψη ως μια ασθένεια του πολιτισμού, με τις απαιτήσεις που αυτός έχει από τη ζωή και τον άνθρωπο.
Η επιστήμη γνωρίζει πολλούς λόγους για την εμφάνιση καταθλιπτικών καταστάσεων, αλλά μεταξύ των επιστημόνων δεν είναι αποδεκτό να μιλούν για την αμαρτία. Όμως αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για πολλές μορφές μη φυσιολογικής κατάθλιψης και απόγνωσης (ακηδίας). Τόσο η Αγία Γραφή όσο και οι άγιοι Πατέρες μιλούν γι' αυτό. Η χιλιετής ορθόδοξη εμπειρία το μαρτυρεί αυτό.
Η κατάθλιψη — είναι, με τον τρόπο της, ένα σήμα προς την ψυχή για την ολέθρια κατάστασή της. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εκείνες τις καταθλίψεις, οι οποίες δεν συνδέονται με την επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης. Ένας άνθρωπος υποφέρει από θλίψη και απελπιστική μελαγχολία. Ως γιατρός, προσπαθώ να ανακουφίσω τα βάσανα αυτών των ανθρώπων με φαρμακευτική αγωγή, συζητήσεις και ανθρώπινη συμπαράσταση. Αλλά η ικανοποίηση κατά την επίσκεψη του ασθενούς έρχεται μόνο όταν η συζήτηση στρέφεται στην ψυχή, την πίστη και τη μετάνοια. Τότε, με τη συγκατάθεση του ασθενούς, προσπαθούμε να αξιολογήσουμε τα συμπτώματα της ασθένειας από πνευματική σκοπιά.
Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Θα πω μόνο ότι ο Κύριος δεν θα αφήσει αβοήθητους εκείνους τους ασθενείς που βρίσκουν τον δρόμο για την εκκλησία, μετανοούν για τις αμαρτίες τους και αρχίζουν να ζουν ως χριστιανοί. Κάποιοι αναρρώνουν· άλλοι, με τη βοήθεια του Θεού, μαθαίνουν να πολεμούν τα πάθη τους και, με αυτόν τον τρόπο, να ελέγχουν την αναπηρία τους.
(Συνεχίζεται)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου