ΕΠΙ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΡ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Το κάτωθι άρθρο δημοσιεύθηκε πριν 90 χρόνια στην εφημερίδα "Η Εθνική" (11-6-1936)
Πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν ὑπόδειξιν τῆς κανονικῆς καὶ ἐγκύρου λύσεως τοῦ ἑορτολογικοῦ ζητήματος, θεωροῦμεν ἐπάναγκες νὰ δηλώσωμεν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι ἡ μονομερὴς μεταβολὴ τοῦ ἑορτολογίου ὑπὸ τῆς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ τῆς Αὐτοκεφάλου Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας στερεῖται οὐ μόνον πανορθοδόξου ἐκκλησιαστικοῦ κύρους, διότι δὲν ἐγένετο δι’ ἀποφάσεως Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἀλλὰ καὶ τοῦ κύρους τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, δι’ οὓς λόγους ἀμέσως θὰ εἴπωμεν.
Ἡ καινοτομία αὕτη δὲν ἔχει τὸ κῦρος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, διότι δὲν ἐγένετο ὑφ’ ὅλων τῶν Ἱεραρχῶν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, συνερχομένων εἰς Σύνοδον καὶ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἀποφαινομένων, ἀλλ’ ὑπὸ τῆς δωδεκαμελοῦς Συνόδου, οὔσης μόνον διὰ τὴν τρέχουσαν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν καὶ μηδεμίαν ἁρμοδιότητα ἐχούσης νὰ μεταβάλῃ ἕνα θεσμόν, καθιερωθέντα ὑπὸ τῶν 7 Οἰκ. Συνόδων καὶ κυρωθέντα ὑπὸ τῆς αἰωνοβίου πράξεως τῆς Ἐκκλησίας.
Ἐπίσης ἡ καινοτομία αὕτη στερεῖται καὶ τοῦ κύρους τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι κατὰ τὴν ἱστορικὴν Συνεδρίαν τῆς Ἱεραρχίας 27ης Δεκεμβρίου 1923, εἰς τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν ἐμειοψήφησαν οἱ ἀρχιερεῖς Δημητριάδος Γερμανός, Πατρῶν Ἀντώνιος, Χαλκίδος Γρηγόριος, Θήρας Ἀγαθάγγελος, ἡ πλειοψηφία τῆς Ἱεραρχίας ἐξουσιοδότησε μὲν τὸν Μακαριώτατον νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου ἡμερολογίου ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅμως τῆς συμφωνίας ἁπασῶν τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν ἀπαραιτήτως δὲ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ διὰ τὸ πρωτεῖον κῦρος αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ διότι αἱ ἐπαρχίαι τῶν νέων τῆς Ἑλλάδος χωρῶν ἐξηρτῶντο ἐξ αὐτοῦ.
Ἀλλ’ ὁ Μακαριώτατος καίπερ προκληθεὶς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Δημητριάδος ἀπέκρυψεν ἀπὸ τὴν Σύνοδον τὰς ἀρνητικὰς ἀπαντήσεις τῶν λοιπῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καὶ δὴ τὴν τοῦ ἀειμνήστου Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας Φωτίου, ὅστις δογματικῶς τε καὶ κανονικῶς ἐχαρακτήριζε τὴν καινοτομίαν ὡς ἀποκρουστέαν καὶ ἀπόβλητον· καὶ τοῦτο σκοπίμως, ἵνα ἀποσπάσῃ ἐξ ὑφαρπαγῆς τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἱεραρχίας, ἥτις ἂν ἐγίνωσκεν ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἀρνητικὴν ἀπάντησιν τῶν λοιπῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καὶ δὴ τῶν τριῶν ἀπὸ Ἀνατολῆς Πατριαρχείων, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ θὰ ἐξουσιοδότει τὸν Μακαριώτατον νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ νέον ἡμερολόγιον μὲ μόνην τὴν γνώμην τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ ταύτην ἐλλιπῆ καὶ ἄκυρον, ἅτε μὴ οὖσαν ἀπαύγασμα τῆς ὅλης Ἱεραρχίας τοῦ θρόνου.
Ταῦτα ἔκρινα ἐπάναγκες νὰ προτάξω, ἵνα ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀπαλλάξω τοὺς ἀρχιερεῖς τοὺς ἀποκηρύξαντας εὐθαρσῶς τὴν ἀντορθόδοξον ταύτην καινοτομίαν τοῦ Μακαριωτάτου τῆς μομφῆς τῆς ἐπαναστάσεως κατὰ τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἄρω ἐκ προοιμίου τὴν ἰδέαν τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ὅτι θὰ θιγῇ τὸ κῦρος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ πατρίου καὶ ὀρθοδόξου ἑορτολογίου.
ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ
Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον τὸ κῦρος καὶ τὴν πρωτεύουσαν θέσιν αὐτοῦ ἐν τῷ πνευματικῷ ἐδάφει ἀρύεται ἀπὸ τῶν θείων καὶ ἱερῶν Κανόνων καὶ ἀπὸ τῶν σεπτῶν ἐκκλησιαστικῶν παραδόσεων καὶ συνεπῶς τότε μόνον θίγεται τὸ κῦρος καὶ ἡ αὐθεντεία Αὐτοῦ, ὅταν τοῦτο ἐκκλίνῃ τῶν 7 Οἰκουμενικῶν Συνόδων καὶ τῶν ἀποφάσεων πανορθοδόξων Συνόδων (1583, 1587 καὶ 1593) καὶ ὄχι ὅταν ἐπιστρέφῃ εἰς τὸ πλαίσιον τῶν ὀρθοδόξων θεσμῶν καὶ παραδόσεων, ὅπως εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν.
Μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἐσφαλμένης ταύτης ἰδέας τοῦ Μακαριωτάτου προβαίνομεν εἰς τὴν ὑπόδειξιν τοῦ δρόμου, ὃν δέον νὰ βαδίσωμεν ὅπως Ἐκκλησία καὶ Πολιτεία φθάσωμεν εἰς τὴν εὐκταίαν λύσιν τοῦ ἀντορθοδόξου ζητήματος, ὅπερ ἤνοιξε βαθὺ ρῆγμα εἰς τὴν ὀρθόδοξον συνείδησιν καὶ τὴν ἐθνικὴν ἰδεολογίαν τῶν Ἑλλήνων.
Α΄) Δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος νὰ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς κληρικοὺς παντὸς βαθμοῦ τοὺς ἀδίκως καὶ παρανόμως καταδικασθέντας εἰς ἐξορίαν καὶ περιορισμὸν ἡ προσωπικὴ αὐτῶν ἐλευθερία ἡ ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συντάγματος προστατευομένη.
Β΄) Νὰ συνέλθῃ μείζων Σύνοδος ὅπως ἀποκαταστήσῃ τούτους εἰς τοὺς οἰκείους ἐκκλησιαστικοὺς βαθμοὺς ἐξ ὧν ἀντικανονικῶς καθηρέθησαν ὡς μὴ διαπράξαντες κανὲν ἠθικὸν ἔγκλημα προσωπικῶς οὐδὲ σφαλθέντες περὶ τὴν πίστιν ἐχόμενοι στερεῶς τῶν ἐκκλησιαστικῶν παραδόσεων καὶ τῶν θείων καὶ ἱερῶν Κανόνων.
Γ΄) Νὰ συνέλθῃ ἡ Σύνοδος τῆς Ἱεραρχίας ὅλης, ἥτις λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀντικανονικὴν διαρρύθμισιν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἑορτολογίου καὶ τὰς ὀλεθρίας συνεπείας ἃς ἔσχεν αὕτη ἀπὸ ἐκκλησιαστικῆς καὶ ἐθνικῆς ἀπόψεως νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν σχετικὴν Αὐτῆς ἀπόφασιν κανονίζουσα ταύτην καὶ προσαρμόζουσα πρὸς τοὺς ἱεροὺς Κανόνας καὶ τὰς σεπτὰς ἐκκλησιαστικὰς παραδόσεις.
Δ΄) Ἐν περιπτώσει ἐμμονῆς ταύτης εἰς τὴν προηγουμένην ἀπόφασιν Της νὰ συνέλθῃ Πανορθόδοξος Σύνοδος, ἥτις νὰ περιβάλῃ ταύτην μὲ τὸ ἀπαιτούμενον πανορθόδοξον κῦρος ἵνα οὕτω λείψουν ἀπὸ τοῦ περιβόλου τῆς Ὀρθοδοξίας αἱ διαφωνίαι καὶ αἱ διχοστασίαι καὶ πάντες οἱ Ὀρθόδοξοι ταυτοχρόνως καὶ ὁμοιομόρφως τελῶσι τὰς ἑορτὰς καὶ τὰς θρησκευτικὰς αὐτῶν λειτουργίας καὶ τελετὰς πρὸς δόξαν Χριστοῦ.
Ε΄) Μέχρις οὗ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἀποφανθῇ ἡ πανορθόδοξος Σύνοςος νὰ ἀφεθῶσιν ἐλεύθεροι οἱ κληρικοὶ παντὸς βαθμοῦ καὶ οἱ λαϊκοὶ νὰ ἀκολουθῶσιν οἱονδήποτε ἑορτολόγιον θεωροῦσι κατὰ συνείδησιν ὀρθὸν καὶ κανονικόν.
Καὶ τοῦτο, διότι ἡ θρησκευτικὴ συνείδησις τοῦ ἀνθρώπου δὲν ἐπιδέχεται βίαν καὶ πίεσιν, ἥτις δημιουργεῖ τοὺς μάρτυρας καὶ ἀπολογητάς, ἀλλὰ διαφώτισιν καὶ διδασκαλίαν, ἥτις προάγει τὴν θρησκευτικὴν ὁμοφωνίαν καὶ ἐκκλησιαστικὴν πειθαρχίαν.
Τοῦτον τὸν δρόμον ἂν ἀκολουθήσῃ ἡ Ἐκκλησία καὶ ἡ Πολιτεία ἐλπίζομεν νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν εἰρήνευσιν τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὴν ἕνωσιν ὅλων τῶν Χριστιανῶν ὑπὸ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἐκκλησιαστικὴν ἀρχήν. Ἄλλως τὸ Σχῖσμα ὅπερ ἐδημιούργησεν εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἐπάρατος αὕτη καινοτομία θὰ διαιωνισθῇ καὶ δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀποτρέψωμεν οὔτε τοὺς ἐκκλησιαστικούς, ἀλλ’ οὔτε καὶ τοὺς ἐθνικοὺς κινδύνους οὓς συνεπάγεται ἐν τῷ μέλλοντι ἡ ἑορτολογικὴ αὕτη διάσπασις τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν.
Η ΕΝΟΤΗΣ
Ἄς μὴν ἀπατώμεθα, ἡ ἑνότης τῆς ὀρθοδόξου συνειδήσεως διαδραματίζει σπουδαῖον πρόσωπον ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς ἰδεολογίας, ἥτις εἶναι ἀπ’ αἰώνων συνυφασμένη μετὰ τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἄν διεσώθη ἡ ἐθνικὴ ἡμῶν συνείδησις ἐν μέσῳ τῶν ἐθνικῶν κατακλυσμῶν καὶ τῶν δεινῶν τῆς φρικώδους δουλείας καὶ ἐπέπλευσεν ὡς ἀσκὸς ἐν τρικυμιώδει ἐθνικῷ πελάγει, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν δύναμιν καὶ τὴν συνοχὴν ἥν ἤσκησε διὰ μέσου τῶν αἰώνων ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ψυχῆς ἡ Ὀρθοδοξία, ἥτις ἀπετέλεσε τὴν ψυχὴν καὶ τὴν πνοὴν τοῦ ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ. Ἐκ τούτου δέ, ὡς ἀπὸ Δουρείου Ἵππου ἀνέθορεν ἡ μεγάλη Ἑλληνικὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία καὶ ἡ νεωτέρα ἐλευθέρα Ἑλλάς διαρρήξασα τὰ δεσμὰ τῆς πολυχρονίου τουρκικῆς δουλείας.
Δι’ ὃ καὶ ἀπέναντι τῆς Ὀρθοδοξίας τόσον ἡ Ἑλληνικὴ Ἐκκλησία, ὅσον καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία ἔχουσι μεγάλας καὶ ὑψηλὰς ὑποχρεώσεις· αὕτη μὲν διότι εἰς αὐτὴν ὀφείλει τὴν ἐθνικὴν ἐξανάστασιν καὶ παλιγγενεσίαν, ἐκείνη δέ, διότι εἰς αὐτὴν ὀφείλει τὸ ἱστορικὸν μεγαλεῖον καὶ τὸ ἐκκλησιαστικὸν κῦρος, ὅπερ ἤσκησε καὶ ἀσκεῖ ἡ Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία εἰς τὴν πανχριστιανικὴν συνείδησιν τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου.
Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν λόγων τούτων τῆς ἱστορίας καὶ τῆς εὐγνωμοσύνης, ὑπάρχουν καὶ σήμερον ἀκόμη ἰσχυροὶ λόγοι τόσῳ ἐκκλησιαστικοί, ὅσῳ καὶ ἐθνικοί, οἵτινες ἐπιβάλλουσιν εἰς τὴν ἑλληνικὴν Ἐκκλησίαν καὶ Πολιτείαν νὰ μὴ ἀπομακρυνθῶσι ποσῶς ἀπὸ τὰς ἐκκλησιαστικὰς παραδόσεις καὶ τὴν Ὀρθοδοξίαν.
Ἄς μὴ βαυκαλίζωνται αὗται ἀπὸ τὴν σιγήν, ἥν νῦν διὰ πολιτικὴν σκοπιμότητα τηροῦσιν αἱ ὁμοεθνεῖς καὶ ἑτεροεθνεῖς Αὐτοκέφαλοι Ὀρθόδοξοι Ἐκκλησίαι αἱ ἐχόμεναι στερρῶς τοῦ παλαιοῦ Ὀρθοδόξου ἑορτολογίου. Θὰ ἔλθῃ ὅμως καιρὸς καὶ οὗτος δὲν εἶναι πολὺ μακράν, ὁπότε, αἰρομένων τῶν λόγων τῆς πολιτικῆς σκοπιμότητος καὶ τῶν ἀνωμάλων πολιτικῶν περιστάσεων, θὰ ζητήσωσιν αὗται νὰ κανονίσωσιν ἐγκύρως καὶ κανονικῶς τὴν σπουδαίαν ταύτην διάσπασιν εἰς τὸν ἑορτασμὸν τῶν χριστιανικῶν ἑορτῶν διὰ συγκλήσεως Οἰκουμενικῆς Συνόδου.
Καὶ τότε τί θὰ πράξῃ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ ἡ Αὐτοκέφαλος Ἑλληνικὴ Ἐκκλησία, ὅταν ἐλεγχθῶσιν αὗται ὡς μεταθεῖσαι αὐθαιρέτως αἰώνια ὅρια, ἃ ἔθηκαν οἱ πατέρες ἡμῶν καὶ ὡς ἀθετήσασαι ὡρισμένους θείους καὶ ἱεροὺς Κανόνας, Οἰκουμενικῆς καὶ Τοπικῆς Συνόδου (52 56 τῆς ΣΤ΄ Οἰκ., 19 καὶ 20 τῆς ἐν Γάγγρᾳ 37 καὶ 51 ἐν Λαοδικείᾳ, τοὺς ὑποβάλλοντας εἰς ἀνάθεμα πάντα ὅστις χωρίζεται τῶν Ὀρθοδόξων εἰς τὸν ἑορτασμὸν τῶν ἑορτῶν καὶ συνεορτάζει μὲ τὰ τῶν Κακοδόξων καὶ τῶν Αἱρετικῶν;
Βεβαίως δυοῖν θάτερον θὰ συμβῇ, ἢ θὰ ἀποκηρύξωσι τὴν ἑορτολογικὴν πλάνην των αἱ καινοτομήσασαι Ἐκκλησίαι, ἢ θὰ κηρυχθῶσι σχισματικαί. Ἰδοὺ ἐκ ποίου διλήμματος προτιθέμεθα νὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν Αὐτοκέφαλον Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον τὸ Πρυτανεῖον τοῦτο καὶ τὸ Παλλάδιον τῆς ὅλης Ὀρθοδοξίας.
Ἀλλὰ καὶ οὐχ’ ἥττονος σημασίας ἐθνικοὶ λόγοι ἐπιβάλλουσι τὴν ἐπάνοδον ἡμῶν εἰς τὴν τροχιὰν τῶν ἐκκλησιαστικῶν παραδόσεων καὶ τῶν ὀρθοδόξων θεσμῶν, διότι ἐκτὸς τῆς ἐθνικῆς ζημίας, ἥν θὰ ὑποστῇ ἡ Παλαιὰ Ἑλλάς ἀπὸ τὰ θρησκευτικὰ μίση ἅτινα ἐνεφιλοχώρησαν μεταξὺ τῶν κατοίκων ἐξ αἰτίας τῆς ἑορτολογικῆς ταύτης καινοτομίας, κινδυνεύει καὶ ἡ Βόρειος Ἑλλάς καὶ δὴ ἡ Δυτικὴ Μακεδονία νὰ γίνῃ θέατρον ἐμφυλίων σπαραγμῶν καὶ ἕρμαιον τῶν ξενικῶν προπαγανδῶν, χρησιμοποιοὐσῶν τὸ Γρηγοριανὸν Καλανδάριον ὡς τὸ κυριώτερον ὅπλον πρὸς ἀποπλάνησιν τῶν χωρικῶν τῆς Μακεδονίας, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ ἐννοήσωσι τὸν Ἑλληνισμὸν ἔξω τῆς Ὀρθοδοξίας.
Ἀπέναντι τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ ἐθνικῶν τούτων ζημιῶν ποίαν ὠφέλειαν ἐκτὸς τῆς προσωπικῆς φιλοδοξίας τοῦ Μακαριωτάτου τοῦ ἐμπνευστοῦ τούτου τοῦ κακοῦ καὶ πρωτεργάτου ὡς ἀντιστάθμισμα ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἡ ἐπάρατος αὕτη ἐκκλησιαστικὴ καινοτομία;
† Ὁ Φλωρίνης ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου