Ο Άγιος Βικέντιος ο εκ Λειρίνης (Γαλλία, Ε΄ αιώνας) είναι γνωστός κυρίως από τον περίφημο ορισμό που έδωσε
για την Ιερά Παράδοση ως «αυτό ακριβώς το
οποίο έχει πιστευθεί παντού, πάντοτε και υπό πάντων» «quod ubique, quod semper, quod ab omnibus creditum est», PL 50, 640).
Στην παρούσα ανάρτηση δημοσιεύουμε το 6ο κεφάλαιο από το έργο του "Adversus Profanas Omnium Novitates Haereticorum Commonitorium" [=Υπόμνημα ενάντια στις βέβηλες καινοτομίες όλων των αιρετικών].
***
Μέγα είναι, επομένως, τούτο το παράδειγμα των ιδίων των μακαρίων [Πατέρων], και ολοφάνερα θεϊκό, το οποίο κάθε αληθινός Καθολικός [=Ορθόδοξος] οφείλει να αναλογίζεται με ακούραστο στοχασμό, αυτοί οι οποίοι, κατά τον τρόπο της επτάφωτης λυχνίας, ακτινοβολώντας με το επταπλό φως του Αγίου Πνεύματος, υπέδειξαν στους μεταγενέστερους μια λαμπρότατη μέθοδο για το πώς ακριβώς, από εδώ και στο εξής, απέναντι σε κάθε είδους κενολογίες των πλασμάτων, η θρασύτητα της βέβηλης καινοτομίας πρέπει να συντρίβεται από το κύρος της καθαγιασμένης αρχαιότητας.
Και τούτο, βεβαίως, δεν είναι κάτι νέο. Διότι αυτή η συνήθεια πάντοτε ίσχυε στην Εκκλησία, ώστε όσο πιο ευσεβής ήταν κανείς, τόσο πιο πρόθυμα εναντιωνόταν στους νεωτερισμούς. Τα πάντα είναι γεμάτα από τέτοια παραδείγματα. Αλλά για να μην μακρηγορούμε, θα λάβουμε ένα μόνο, και μάλιστα κατ' εξοχήν από την Αποστολική Καθέδρα, ώστε όλοι να δουν πιο καθαρά και από το φως με πόση δύναμη πάντοτε, με πόσο ζήλο και με πόση προσπάθεια η μακαρία διαδοχή των μακαρίων Αποστόλων υπερασπίστηκε την ακεραιότητα της θρησκείας που μια φορά για πάντα παρέλαβε.
Κάποτε, λοιπόν, ο σεβαστής μνήμης Αγριππίνος, Επίσκοπος Καρχηδόνας, πρώτος από όλους τους θνητούς, αντίθετα στον θείο Κανόνα, αντίθετα στον κανόνα της καθολικής Εκκλησίας, αντίθετα στη γνώμη όλων των συνεπισκόπων του, αντίθετα στο έθιμο και τους θεσμούς των προγενέστερων, πίστευε ότι έπρεπε να γίνεται αναβαπτισμός. Αυτό το θράσος επέφερε τόσο μεγάλο κακό, ώστε όχι μόνο παρείχε σε όλους τους αιρετικούς ένα υπόδειγμα ιεροσυλίας, αλλά έδωσε και σε ορισμένους Καθολικούς αφορμή για πλάνη.
Όταν λοιπόν από παντού όλοι διαμαρτύρονταν κατά της καινοτομίας του πράγματος, και όλοι οι ιερείς σε κάθε κατεύθυνση κρατούσαν τη θέση τους, ο καθένας σύμφωνα με τον ζήλο του, τότε ο μακαρίας μνήμης Πάπας Στέφανος, επίσκοπος της Αποστολικής Καθέδρας, αντιστάθηκε μαζί με τους υπόλοιπους συναδέλφους του, αλλά ωστόσο περισσότερο από τους άλλους· θεωρώντας, κατά τη γνώμη μου, άξιο ο ίδιος να ξεπεράσει όλους τους υπόλοιπους σε αφοσίωση στην πίστη, όσο ακριβώς υπερείχε αυτών σε εξουσία θέσεως.
Τελικά, στην Επιστολή που στάλθηκε τότε στην Αφρική, θέσπισε με αυτά τα λόγια: Να μην εισαχθεί καμία καινοτομία παρά μόνο ό,τι έχει παραδοθεί (Nihil novandum nisi quod traditum est). Διότι ο άγιος και συνετός άνδρας κατανοούσε ότι ο λόγος της ευσέβειας δεν επιτρέπει τίποτε άλλο, παρά να σφραγίζονται και να παραδίδονται στα παιδιά όλα τα πράγματα με την ίδια ακριβώς πίστη με την οποία παραλήφθηκαν από τους πατέρες· και ότι εμείς οφείλουμε να μην οδηγούμε τη θρησκεία εκεί που θα θέλαμε, αλλά μάλλον να την ακολουθούμε εκεί που εκείνη οδηγεί· και ότι τούτο είναι ίδιο της χριστιανικής μετριοπάθειας και σοβαρότητας, το να μην παραδίδει κανείς τα δικά του στους μεταγενέστερους, αλλά να φυλάσσει όσα έλαβε από τους προγενέστερους.
Ποια ήταν, λοιπόν, τότε η έκβαση ολόκληρης της υπόθεσης; Ποια άλλη βεβαίως, παρά η συνηθισμένη και καθιερωμένη;
Bεβαίως, η αρχαιότητα διατηρήθηκε και η καινοτομία αποκρούσθηκε (Retenta est scilicet antiquitas, explosa novitas). Μήπως όμως, τυχόν, έλειψε τότε η υποστήριξη προς αυτήν την ίδια την πρωτοφανή επινόηση; Κάθε άλλο μάλιστα· υπήρξε τόση δύναμη διάνοιας, τόσοι ποταμοί ευγλωττίας, τόσο μεγάλος αριθμός υποστηρικτών, τόση αληθοφάνεια, τόσα ρητά του θείου νόμου —ερμηνευμένα όμως, προφανώς, με έναν νέο και λανθασμένο τρόπο— ώστε μου φαίνεται ότι όλη εκείνη η συνωμοσία δεν θα μπορούσε με κανέναν τρόπο να έχει καταστραφεί, αν δεν είχε καταρρεύσει η ίδια η αιτία μιας τόσο μεγάλης προσπάθειας: αυτή καθαυτή η υιοθετημένη, η υπερασπιζόμενη και η επαινούμενη διακήρυξη της καινοτομίας.
Ποια ήταν, τελικά, η ισχύς αυτής της ίδιας της Αφρικανικής Συνόδου ή του διατάγματός της; Με τη χάρη του Θεού, καμία απολύτως· αλλά όλα, σαν όνειρα, σαν παραμύθια, σαν περιττά πράγματα, καταργήθηκαν, παλιώθηκαν και ποδοπατήθηκαν.
Και, ώ, τι θαυμαστή ανατροπή των πραγμάτων! Οι εισηγητές αυτής της ίδιας γνώμης κρίνονται ως Καθολικοί, ενώ οι ακόλουθοί της ως αιρετικοί· οι δάσκαλοι αθωώνονται, οι μαθητές καταδικάζονται· οι συγγραφείς των βιβλίων θα είναι υιοί της βασιλείας, ενώ τους υποστηρικτές θα τους δεχτεί η γέεννα.
Διότι ποιος είναι τόσο παράφρων που να αμφιβάλλει ότι εκείνο το μακαριότατο φως όλων των αγίων, των Επισκόπων και των Μαρτύρων, ο Κυπριανός, μαζί με τους υπόλοιπους συναδέλφους του, θα βασιλεύει αιώνια με τον Χριστό;
Ή ποιος είναι, αντίθετα, τόσο ιερόσυλος που να αρνηθεί ότι οι Δονατιστές και τα υπόλοιπα λοιμικά παράσιτα, οι οποίοι καυχιούνται ότι αναβαπτίζουν βασιζόμενοι στο κύρος εκείνης της Συνόδου, θα καίγονται στην αιωνιότητα μαζί με τον διάβολο;
(Πηγή πρωτότυπου κειμένου:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου