"Κρείττων γὰρ ἐπαινετὸς πόλεμος εἰρήνης χωριζούσης Θεοῦ· καὶ διὰ τοῦτο τὸν πραῢν μαχητὴν ὁπλίζει τὸ Πνεῦμα, ὡς καλῶς πολεμεῖν δυνάμενον" Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος

Πέμπτη 16 Απριλίου 2026

Πασχαλινή Ομιλία - Αγίου Σεραφείμ Σομπόλεφ (+1950)

 

«῍Ω Πάσχα τὸ μέγα, καὶ ἱερώτατον Χριστέ... δίδου ἡμῖν ἐκτυπώτερον, σοῦ μετασχεῖν, ἐν τῇ ἀνεσπέρῳ, ἡμέρᾳ τῆς βασιλείας σου». Αυτά είναι τα λόγια του πασχαλινού ύμνου, τα οποία τόσο συχνά ακούμε μαζί, αγαπητοί μου εν Χριστώ αδελφοί και αδελφές, κατά τις ημέρες των πασχαλινών ακολουθιών.

Είναι σωτήριο για εμάς να γνωρίζουμε με ποια έννοια ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ονομάζεται Πάσχα. Αυτή η ονομασία του Χριστού γίνεται πλήρως κατανοητή, αν θυμηθούμε την καθιέρωση του Πάσχα στην Παλαιά Διαθήκη, κατά την απελευθέρωση του λαού του Ισραήλ από τη δουλεία της Αιγύπτου. Πριν από τη δέκατη πληγή της Αιγύπτου, είπε ο Κύριος στον Μωυσή και στον Ααρών: «λάλησον πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ἰσραὴλ... λαβέτωσαν ἕκαστος πρόβατον... καὶ ἔσται ὑμῖν διατετηρημένον ἕως τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης τοῦ μηνὸς τούτου, καὶ σφάξουσιν αὐτὸ πᾶν τὸ πλῆθος συναγωγῆς υἱῶν Ἰσραὴλ πρὸς ἑσπέραν. Καὶ λήψονται ἀπὸ τοῦ αἵματος καὶ θήσουσιν ἐπὶ τῶν δύο σταθμῶν καὶ ἐπὶ τὴν φλιὰν ἐν τοῖς οἴκοις, ἐν οἷς ἐὰν φάγωσιν αὐτὰ ἐν αὐτοῖς, καί διελεύσομαι ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ καὶ πατάξω πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους... Καὶ ἔσται τὸ αἷμα ὑμῖν ἐν σημείῳ ἐπὶ τῶν οἰκιῶν, ἐν αἷς ὑμεῖς ἐστε ἐκεῖ, καὶ ὄψομαι τὸ αἷμα καὶ σκεπάσω ὑμᾶς, καὶ οὐκ ἔσται ἐν ὑμῖν πληγὴ τοῦ ἐκτριβῆναι... Καὶ ἔσται ἡ ἡμέρα ὑμῖν αὕτη μνημόσυνον· καὶ ἑορτάσετε αὐτὴν ἑορτὴν Κυρίῳ εἰς πάσας τὰς γενεὰς ὑμῶν· νόμιμον αἰώνιον ἑορτάσετε αὐτήν» (Έξ. 12:1, 3, 6–7, 12–14).

Όπως βλέπουμε, η εορτή του Πάσχα καθιερώθηκε σε ανάμνηση της σωτηρίας του παλαιοδιαθηκικού Ισραήλ από τον Θεό, μέσω του αίματος του πασχαλινού αρνιού, από τη θανατηφόρα πληγή. Όμως το Πάσχα της Παλαιάς Διαθήκης ήταν προτύπωση του Πάσχα της Καινής Διαθήκης. Εδώ ο Θεός μάς ελευθερώνει από τον θάνατο όχι με το αίμα ενός αρνιού, αλλά με το Αίμα του Μονογενούς Υιού Του, του Κυρίου Ιησού Χριστού. Με τον θάνατο και την Ανάστασή Του ο Κύριος κατέλυσε τον θάνατο και μας χάρισε την αιώνια ζωή, γι’ αυτό και στο πασχαλινό τροπάριο λέγεται: «Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας, καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι, ζωὴν χαρισάμενος». Αν και ο θάνατος ακόμη ενεργεί στον κόσμο, η δύναμή του έχει ήδη καταπατηθεί, και κατά τη γενική ανάσταση θα καταργηθεί οριστικά και για πάντα. Τότε θα εκπληρωθούν πλήρως τα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «Ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; ποῦ σου, ᾅδη, τὸ νῖκος;» (Α΄ Κορ. 15:55· πρβλ. Ωσηέ 13:14).

Ωστόσο, το Πάσχα της Καινής Διαθήκης αποτελεί για εμάς λύτρωση όχι μόνο από τον σωματικό θάνατο, αλλά και από τον πνευματικό θάνατο, δηλαδή από την εξουσία της αμαρτίας. Αυτή η λύτρωση μάς δίνεται επίσης μέσω του Αίματος και του θανάτου του πασχαλινού Αμνού της Καινής Διαθήκης, και τη λαμβάνουμε στα μυστήρια της Εκκλησίας, όταν δεχόμαστε μέσα μας την αναγεννητική χάρη του Αγίου Πνεύματος. Με τη βοήθεια αυτής της Χάρης όχι μόνο ελευθερωνόμαστε από τη δουλεία της αμαρτίας, αλλά αποκτούμε και τη δυνατότητα να τηρούμε σταθερά τις σωτήριες εντολές, να φθάνουμε στην αγιότητα, να γινόμαστε τέκνα του Θεού κατά χάριν και κληρονόμοι της ουράνιας Βασιλείας. Αυτή είναι η έννοια κατά την οποία ο Κύριος και Σωτήρας μας ονομάζεται ιερώτατο Πάσχα.

Ας στρέψουμε τώρα την προσοχή μας, αγαπητά μου εν Χριστώ τέκνα, στα επόμενα λόγια του παρόντος πασχαλινού ύμνου: «δίδου ἡμῖν ἐκτυπώτερον, σοῦ μετασχεῖν, ἐν τῇ ἀνεσπέρῳ, ἡμέρᾳ τῆς βασιλείας σου».

Ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τι σημαίνει η κοινωνία μας με τον Χριστό. Για να κατανοήσουμε σωστά αυτά τα λόγια του πασχαλινού ύμνου, πρέπει να τα παραλληλίσουμε με τον εκκλησιαστικό ύμνο του Μεγάλου Σαββάτου: «Σιγησάτω πᾶσα σάρξ βροτεία... ὁ γὰρ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων, προσέρχεται σφαγιασθῆναι, καὶ δοθῆναι εἰς βρῶσιν τοῖς πιστοῖς». Όπως βλέπουμε, εδώ γίνεται λόγος για τη δική μας κοινωνία με τον ίδιο τον Χριστό: Εκείνος θυσιάζεται και χύνει το αίμα Του για να γίνει τροφή μας. Και πώς αλλιώς μπορεί να γίνει αυτό, παρά με τη μετάληψη του Σώματος και του Αίματός Του στο μέγιστο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας;

Το ίδιο πρέπει να πούμε και για τα λόγια του πασχαλινού ύμνου: «δίδου ἡμῖν ἐκτυπώτερον, σοῦ μετασχεῖν, ἐν τῇ ἀνεσπέρῳ, ἡμέρᾳ τῆς βασιλείας σου». Μπορούμε να κοινωνούμε τον Χριστό μέσω της συμμετοχής στο Σώμα και το Αίμα Του στο ευχαριστιακό μυστήριο. Έτσι, στα λόγια αυτού του πασχαλινού ύμνου, η Αγία Εκκλησία προσεύχεται ώστε ο Κύριος να μας αξιώσει να κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και στη μέλλουσα ζωή, στην ουράνια και ατελείωτη Βασιλεία.

Σε αυτή την κατανόηση μας οδηγεί και η προσευχή του Μεγάλου Βασιλείου, που διαβάζεται στο τέλος της Θείας Λειτουργίας του, πριν από τη μετάληψη των Αγίων Δώρων: «ἀπηλαύσαμεν τῆς ἀκενώτου σου τρυφῆς, ἧς καὶ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι πάντας ἡμᾶς καταξιωθῆναι εὐδόκησον».

Είναι αξιοσημείωτο ότι η λέξη «απολαύσαμε» δείχνει γιατί η Αγία Εκκλησία, τόσο στον πασχαλινό ύμνο όσο και σε αυτή την προσευχή του Μεγάλου Βασιλείου, ζητά από τον Θεό να μας αξιώσει να κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και στη Βασιλεία των ουρανών. Η Θεία Κοινωνία είναι η αληθινή μας απόλαυση, την οποία βίωναν οι άγιοι του Θεού. Και αυτό είναι κατανοητό: τίποτε δεν μας ενώνει τόσο στενά και συγγενικά με τον Χριστό όσο αυτό το μέγα Μυστήριο. Και επειδή ο Χριστός είναι ο πανευτυχής Θεός, μέσω της εσωτερικής ευχαριστιακής κοινωνίας μαζί Του λαμβάνουμε μέσα μας τη μακαριότητά Του, όλη τη θεία και ουράνια χαρά Του, η οποία θα φανερωθεί πλήρως σε εμάς στη Βασιλεία των ουρανών.

Αυτή είναι η σημασία του πασχαλινού ύμνου: «῍Ω Πάσχα τὸ μέγα, καὶ ἱερώτατον Χριστέ... δίδου ἡμῖν ἐκτυπώτερον, σοῦ μετασχεῖν, ἐν τῇ ἀνεσπέρῳ, ἡμέρᾳ τῆς βασιλείας σου».

Ποιο, λοιπόν, είναι το σωτήριο συμπέρασμα για εμάς από όλα όσα ειπώθηκαν;

Αν ο Χριστός, το Πάσχα μας, με το Αίμα Του μάς λύτρωσε από τον θάνατο και μας χάρισε την αιώνια, αθάνατη ζωή, τότε ας φροντίσουμε αυτή να γίνει για εμάς μακαρία. Γι’ αυτό ας αγωνιζόμαστε, με την πιστή τήρηση των εντολών, να ποθούμε με όλη μας την καρδιά τη Βασιλεία των ουρανών, θέτοντας σε αυτήν τον ύψιστο και τελικό σκοπό όλων των κόπων μας, θυμούμενοι τα λόγια του Κυρίου: «ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν» (Ματθ. 6:33), καθώς και τα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς» (Κολ. 3:2).

Αν ζούμε έτσι, ο Κύριος θα μας αξιώσει της ουράνιας Βασιλείας Του, όπου θα κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού για την αιώνια παραδείσια μακαριότητα. Αυτό είθε να μάς το χαρίσει ο Κύριος, για χάρη του σταυρικού Του θανάτου και της ένδοξης Αναστάσεώς Του. Αμήν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου